Në shënim të përvjetorit të Javës së grevës së minatorëve, në mensën e minierës “Trepça” sot u mbajtën aktivitete përkujtimore dhe fjalime në nderim të sakrificës së 1300 minatorëve, të cilët nga 20 deri më 28 shkurt të vitit 1989 kundërshtuan rrënimin e pozitës kushtetuese të Kosovës , duke zhvilluar një nga grevat më të rëndësishme në historinë më të re të Kosovës.
Ish-kryeministri i Kosovës, Ramush Haradinaj, tha se greva e minatorëve ka qenë një nga ngjarjet më të mëdha dhe më tronditëse të asaj kohe, duke ndikuar fuqishëm në vetëdijësimin e popullit shqiptar dhe në zhvillimet politike në ish-Jugosllavi.
“Unë dua të fillojë me atë që unë dikur e kam përjetuar në atë moshë me grevën e minatorëve. Ka qenë shumë ngjarje e madhe, vërtet ngjarja më e madhe e asaj kohe ka qenë greva e minatorëve. Ka qenë një lloj shkundjeje e madhe e të gjitha aspekteve, po them ashtu, të shoqërisë edhe krejt vëmendja e krejt njerëzve në Kosovë dhe qytetarëve, të gjithëve, ka qenë e drejtuar nga kjo trevë. Ka qenë më e madhe sesa pritjet, ka pasur përpjekje për padëgjueshmëri, të bëhet një lloj kundërshtimi, por greva i ka tejkaluar krejt ato pritjet e asaj kohe dhe e kanë bërë një shkundje të madhe. Kjo shkundje nuk ka ndodhur vetëm tek ne në Kosovë, por shkundja ka arritur edhe tek organet vendimmarrëse të federatës së atëhershme. Është koha, po e quaj ashtu, luftë nëpër të gjitha instancat e asaj kohe të ish-Jugosllavisë, në Beograd, shtete të tjera, disa kanë dalë në mbrojtje e disa kundër, mirëpo është e vërtetë që e ka tronditur shumë establishmenti, ekzistencën, fuqinë, autoritetin, madje edhe moralin e dikurshëm të asaj federate dhe ka ndikuar shumë te vetëdijësimi i shqiptarëve këtu në Kosovë, i popullit tonë. 1300 njerëz, pra të këtij vendi, minatorë, familjarë, prindër, e morën përsipër një sakrificë shumë të madhe dhe është e vërtetë se heronjtë tanë do të jenë të përhershëm Burhani, Azizi e të tjerët, mirëpo se çka ndodhi pastaj, po, e patën një peshë të rëndë edhe pasoja, sakrifica për jetën e tyre, çka u ndëshkuan keq të gjithë, disa me burgime, disa me persekutime, disa me largime të shumta. Ishte pra ajo shkundja e madhe që ndodhi në popull, reflektoi pastaj në një mobilizim mos me i lanë minatorët vetëm dhe e krijoi një unitet gjithëpopullor”, tha ai.
Haradinaj foli edhe për procesin e votimit të statusit të Trepçës në vitin 2019, duke theksuar se ai vendim ishte trajtuar si prioritet nga qeveria e asaj kohe dhe ishte shoqëruar me vështirësi të mëdha.
“Mua më kujtohet në mars të 2019-të e kemi votuar statutin e Trepçës. Me votimin e tij edhe krijimin, regjistrimin e Trepçës si kompani e Kosovës dhe bordin, jam kujdesur personalisht për të drejtat e minatorëve, për të drejtat e minatorëve në kompani, pra të drejtat e një jetëgjatësie të përhershme të rolit të minatorëve në këtë pasuri që është e Kosovës, por para së gjithash e minatorëve. Ka qenë një dëshirë e madhe që me kalimin e të gjitha pengesave të mëhershme, kur Trepça kontestohej, ku shumë palë kishin pretendime për Trepçën, dëshirë me pas çështje të negociatave dikur larg, ku e di unë, arritëm me e kthye në kompani të Kosovës. Mua më vjen keq që kanë kaluar gjashtë vite edhe nuk e shoh ndryshimin që është dashur me ndodhë në Trepçë. Nuk e kam vetëm me i kritikuar, por e kam me ju thanë që është humbur shumë kohë. Institucionet e sotme nuk duhet me pas Trepçën ndër prioritetet ose nën prioritetet. Nëse e kanë përnjëmend çështjen e veriut, ashtu siç po deklarohen, me e përmbyllë përmes Trepçës e kryen. Nuk është njëra ndër prioritetet e as nënprioritet, por është prioritet Trepça”, ka thënë Ramush Haradinaj.
Sipas Haradinajt, Trepça duhet të ketë një projekt të qartë zhvillimor vendor, mbi bazën e të cilit më pas të ftohen partnerë strategjikë, duke paralajmëruar se mungesa e një vizioni të tillë rrezikon që vendimmarrja për këtë pasuri të kalojë jashtë Kosovës
“Se në 2019 e kemi trajtuar si prioritet, mund ta mohojë kushdo, mund të mos i pëlqejë dikujt, por ka qenë bukur luftë e vështirë votimi i statutit të Trepçës. Ka pasur kundërshtime të mëdha, ka pasur tendenca të bojkotimit, sabotimit të statutit të Trepçës. Krijimi i Bordit, ata që e dinë, ka qenë po ashtu luftë. Ju lutem atyre që marrin vendime sot, të gjithëve, se të gjithë jemi të këtij vendi, mos e merrni ngadalë këtë punë, se kanë shkuar shumë vjet dhe nuk mundesh me prit vetëm prej atij që vjen me zhvilliu Trepçën, prej një partneri, kompani. Një vizion vendor, një projekt duhet ta kemi dhe në bazë të atij projekti ta ftojmë një partner. Nëse një partner vjen pa një projekt tonin, do të na imponojë projektin e vet, atëherë është shumë komerciale, merret vetëm me profitin e atyre që vijnë. Ju lutem, fillimisht krijoni një projekt tuajin të këtij vendi, të minatorëve të Trepçës, të këtyre ekspertëve të asaj dije që kemi dhe, kuptohet, të bashkohemi edhe me pjesën që kemi, sepse duhet një partner, se s’bën pa partner, por jo pa pasur një ofertë të këtij vendi tuaj.Se me kalimin e kohës, roli i juaj do të pësohet në masë të madhe dhe pesha e asaj se kush jemi ne dhe kush është kjo pasuri nuk është tek ne. Kjo nuk ka të bëjë me dikend që është në garë me ju apo të hyjë në hise në vendimmarrje e as me ia marrë ndonjë rol, por realisht ka të bëjë me dikend që i ka akumuluar disa këshilla, sikurse me pas folur Burhani. Se unë jam në dalje politike, pra nuk e kam garë politike, por e kam një këshillë prej atij që ju do. Ju lutem, Trepça duhet me qenë prioritet, prioritet i parë”, përfundoi ai.
Haradinaj u bëri thirrje institucioneve që Trepçën ta trajtojnë me seriozitetin e duhur dhe si prioritet shtetëror, duke theksuar se mungesa e një vizioni të qartë zhvillimor po i kushton rëndë kësaj ndërmarrjeje. Ai nënvizoi se vetëm përmes një projekti vendor dhe partneriteti të mirëstrukturuar mund të sigurohet zhvillimi i qëndrueshëm i Trepçës dhe ruajtja e interesit publik.
