Një test i thjeshtë gjaku mund të ndihmojë në zbulimin e hershëm të sëmundjeve të zemrës dhe veshkave, vite përpara se pacientët të shfaqin simptoma, sipas një studimi të ri nga shkencëtarët e Universitetit të Bristolit.
Hulumtimi, i publikuar në Nature Communications, paraqet një metodë të re për identifikimin e dëmtimeve mikroskopike në enët e vogla të gjakut. Këto dëmtime lidhen me fazat e hershme të sëmundjeve kardiovaskulare dhe renale, të cilat së bashku përbëjnë një nga shkaqet kryesore të vdekjeve në botë.
Deri më tani, monitorimi i shëndetit të rrjetit të enëve shumë të vogla të gjakut ka qenë i vështirë për mjekësinë, pasi këto enë janë tepër të imëta për t’u parë me metodat e zakonshme. Në shumë raste, zbulimi i dëmtimeve të tilla kërkonte biopsi invazive dhe teknika të avancuara mikroskopike.
Studiuesit u fokusuan te glikokaliksi, një shtresë e hollë mbrojtëse që mbulon brendësinë e enëve të gjakut dhe ndihmon në rregullimin e lëvizjes së substancave brenda dhe jashtë qarkullimit të gjakut. Sipas tyre, dëmtimi i kësaj shtrese mund të jetë një nga sinjalet më të hershme paralajmëruese për sëmundje të zemrës dhe veshkave.
Duke përdorur teknika të avancuara kimike, ekipi zbuloi se qelizat e kuqe të gjakut mbartin një lloj “gjurme” biokimike që pasqyron gjendjen e shtresës mbrojtëse të enëve të gjakut. Kjo do të thotë se ndryshimet në sipërfaqen e qelizave të kuqe mund të tregojnë dëmtime të fshehura në enët mikroskopike.
Gjetjet mund të hapin rrugën për zhvillimin e një testi gjaku që do të lejonte zbulimin e dëmtimeve vaskulare shumë më herët sesa metodat aktuale. Megjithatë, testi është ende në fazë eksperimentale dhe do të nevojiten studime të tjera përpara se të përdoret në mënyrë rutinë në sistemin shëndetësor.
Autori kryesor i studimit, Dr. Matthew Butler, tha se shëndeti i enëve të gjakut është thelbësor për shëndetin e përgjithshëm dhe se rezultatet sugjerojnë se ndryshimet në sipërfaqen e qelizave të kuqe të gjakut mund të përdoren për të identifikuar dëmtime mikroskopike përpara se të shfaqen tregues të tjerë.
Sipas tij, një aspekt veçanërisht premtues është se metoda mund të ndihmojë edhe në vlerësimin e shpejtë të efektivitetit të barnave që synojnë rikuperimin e shtresës mbrojtëse të enëve të gjakut.
Edhe profesori Simon Satchell, ekspert i mjekësisë renale dhe vaskulare në Universitetin e Bristolit, e cilësoi zbulimin si një mjet të rëndësishëm për identifikimin e problemeve shëndetësore në faza shumë më të hershme.
Ekspertët e Kidney Research UK theksuan se shëndeti i zemrës është i lidhur ngushtë me shëndetin e veshkave dhe se kjo metodë e re mund të krijojë një mundësi për ndërhyrje të hershme, përpara se sëmundjet të përparojnë.
Studimi vjen në një kohë kur po rritet shqetësimi për të ashtuquajturën sindromë kardiovaskulare-renale-metabolike, e njohur si CKM. Kjo gjendje lidh sëmundjet e zemrës, sëmundjen kronike të veshkave, diabetin e tipit 2 dhe obezitetin. Kur këto probleme shfaqen së bashku, ato mund të përshpejtojnë dëmtimin e zemrës, enëve të gjakut dhe veshkave.
Aktualisht, kjo sindromë nuk trajtohet gjithmonë si një gjendje e vetme në disa sisteme shëndetësore, çka mund të bëjë që pacientët të trajtohen veçmas për secilën sëmundje. Sipas ekspertëve, një qasje më e integruar mund të ndihmojë në identifikimin më të mirë të rrezikut dhe në parandalimin e komplikacioneve serioze si infarkti, goditja në tru, dështimi i veshkave dhe vdekja e parakohshme.
Megjithëse testi i ri nuk është ende gati për përdorim të gjerë klinik, studiuesit shpresojnë se ai mund të shënojë një hap të rëndësishëm drejt mjekësisë parandaluese, duke u dhënë pacientëve mundësinë për ndërhyrje të hershme para se sëmundjet të bëhen të pakthyeshme. /GazetaExpress/
