Familja mbretërore e Norvegjisë po përballet këtë javë me skandale në disa fronte, teksa organizata bamirëse po shqyrtojnë mundësinë për të ndërprerë ose rishikuar bashkëpunimin me Princeshën Mette-Marit për shkak të lidhjeve të saj me trafikantin e të miturve dhe kriminelin seksual Jeffrey Epstein, ndërsa disa po vënë në dyshim edhe aftësinë e saj për rolin e ardhshëm si mbretëreshë.
Sipas CNN, polemika e parë lidhet me djalin 29-vjeçar të Princeshës Mette-Marit, Marius Borg Høiby, i cili gjatë ditës së parë të gjykimit në Oslo shpërtheu në lot, teksa mohoi katër akuza për përdhunim.
Høiby është jashtë linjës së trashëgimisë, pasi ka lindur para se nëna e tij të martohej me Princi Haakon në vitin 2001.
Princi Haakon konfirmoi statusin e Høiby si qytetar privat në një deklaratë të rrallë para gjykimit për përdhunim, duke thënë se djali i adoptuar “nuk ishte anëtar i Familjes Mbretërore të Norvegjisë dhe si i tillë është i pavarur”.
Megjithatë, përpjekjet për të mbrojtur reputacionin e kurorës u zbehën kur shpërtheu një skandal i dytë, këtë herë që përfshinte gruan e tij dhe nënën e Høiby-t, e ardhmja mbretëreshë e vendit.
Dosjet e reja të Epstein, të publikuara nga Departamenti i Drejtësisë i SHBA, tregojnë shkëmbime të gjera mes Mette-Marit dhe kriminelit seksual, për të cilat princesha më pas ka shprehur pendesë, disa vite pas deklarimit të fajësisë së Epstein për ngacmim seksual ndaj të miturve.
Të premten, pallati mbretëror i Norvegjisë deklaroi se Mette-Marit “heq dorë në mënyrë të prerë nga abuzimet dhe veprat kriminale të Epstein” dhe shprehu keqardhjen që “nuk kuptoi më herët çfarë njeriu ishte”.
“Më shumë pjesë e mesazheve mes meje dhe Epstein nuk përfaqësojnë personin që dua të jem. Gjithashtu kërkoj falje për situatën ku kam vendosur Familjen Mbretërore, veçanërisht Mbretin dhe Mbretëreshën,” tha Mette-Marit në një deklaratë.
Sfida në fronte të shumta
Për herë të parë në historinë e vendit, po zhvillohet një debat publik nëse një anëtar i familjes mbretërore, në këtë rast Mette-Marit, duhet të bëhet mbretëreshë.
“Besimi tek princesha trashëgimtare ka rënë ndjeshëm,” tha Tove Taalesen, korrespodente mbretërore e agjencisë së lajmeve Nettavisen. “Shumica ende mbështet institucionin, por kjo mbështetje është më e dobët dhe pasiguria po rritet.”
Skandali ngre pyetje të vështira mbi pozicionin e Mette-Marit brenda familjes mbretërore, veçanërisht për shkak të moshës së avancuar të Mbretit Harald V, 88 vjeç, monarku më i vjetër në Evropë. Shëndeti i tij fizik është përkeqësuar në vitet e fundit, duke e bërë Princi Haakon të veprojë si regjent herë pas here.
Mette-Marit nuk ka rrezik të përjashtohet nga familja mbretërore, por një opsion i mundshëm mund të jetë të tërhiqet nga detyrat mbretërore për arsye shëndetësore dhe t’i lejojë princit trashëgimtar të qeverisë vetëm.
Ajo u diagnostikua me fibrozin pulmonare në vitin 2018, një sëmundje kronike dhe progresive e mushkërive, dhe sipas pallatit mund të ketë nevojë për transplant mushkërie.
Analistët mbretërorë thonë se skandalet kanë dobësuar besimin dhe respektin që Mette-Marit kishte fituar gjatë viteve. Kjetil Alstadheim, gazetar politik në Aftenposten, tha se shumë norvegjezë janë zhgënjyer nga zbulimet dhe kanë më pak besim tek princesha.
“Shumë po dyshojnë për gjykimin e saj në të ardhmen,” tha Alstadheim për CNN.
Një monarki moderne
Mette-Marit u bë princeshë në vitin 2001, duke u martuar me Haakonin në katedralen e Oslos, para 800 të ftuarve dhe miliona shikuesve televizivë. Në atë kohë, e kaluara e saj “e egër” u pranua dhe u admirua, sidomos nga gjeneratat e reja, që e panë si një figurë të një monarkie moderne me të cilën mund të identifikoheshin.
“Mobilizoi gjeneratat e reja që ndjenin se kjo ishte një monarki moderne,” tha Alstadheim. “Ajo arriti të ndërtojë besim dhe respekt.”
Por pas trazirave të fundit, besimi dhe respekti duket se po dobësohen.
Këtë javë, qendra më e madhe për shëndetin seksual në Norvegji, “Sex and Society” në Oslo, njoftoi se do të ndërpresë bashkëpunimin me Mette-Marit, duke argumentuar se zbulimet e fundit nuk janë të pajtueshme me etikën e organizatës.
Tre organizata kulturore në Norvegji, të gjitha nën patronazhin e princeshës së fronit, kanë shkruar gjithashtu në pallatin mbretëror lidhur me marrëdhënien e saj të mëparshme me Epstein, duke thënë se kontakti i çiftit duket “i rëndë dhe shqetësues”.
Përfshirja e politikës
Shkëmbimet e kontestuara të emaileve, që treguan një marrëdhënie më të thellë mes Epstein dhe princeshës së fronit, kanë shkaktuar një ndërhyrje të rrallë politike. Kryeministri norvegjez Jonas Gahr Støre tha të hënën se Mette-Marit tregoi “gjykim të dobët”.
Edhe pse kjo reflekton fjalët e Mette-Marit, ajo tregon presionin e madh publik që po përballon familja mbretërore, sipas ekspertëve.
Në emaile të vitit 2012, Mette-Marit e quan Epstein “i dashur” dhe “me zemër të mirë”, dhe në shkëmbime të tjera e përshkruan si “shumë tërheqës”, duke pranuar më pas se kishte treguar “gjykim të dobët” në marrëdhënien me të.
“Duhet të marr përgjegjësinë që nuk shqyrtova më mirë sfondin e Epstein dhe që nuk kuptova më herët çfarë njeriu ishte. Kjo është një përgjegjësi që duhet ta marr,” tha ajo për CNN.
Lidhje të tjera me Epstein
Ndërsa presioni mbi Mette-Marit rritet, ish-kryeministri i Norvegjisë, Thorbjørn Jagland, po hetohet për “dyshim për korrupsion të rënduar” lidhur me lidhjet e tij me Epstein. Hetimi përfshin dhurata, udhëtime dhe hua në lidhje me pozitën e tij, sipas autoriteteve norvegjeze.
Dosjet përfshijnë edhe personalitete të tjera evropiane, përfshirë anëtarë të familjes mbretërore norvegjeze, megjithëse përmendja e tyre në dokumente nuk nënkupton ndonjë keqbërje.
Në një email të vitit 2010, dërguar Epstein, ishte përfshirë një foto që dukej të tregonin princeshën Sofia të Suedisë në një udhëtim në Afrikë. Rreth kontekstit të këtij emaili nuk ka informacion të qartë.
Pallati mbretëror suedez konfirmoi se princesha Sofia takoi Epstein disa herë rreth 20 vjet më parë, para se të bëhej pjesë e familjes mbretërore, por mohoi pjesëmarrjen e saj në ndonjë ngjarje në vitin 2012. /Panorama
