Rama paralajmëron masa të reja pas protestave në Tiranë: Gjoba deri në 5510 euro dhe burg për maskimin

Kryeministri shqiptar paralajmëron ndryshime në gjashtë drejtime: kompensimin e bizneseve, përgjegjësinë financiare të pjesëmarrësve në tubime të dhunshme, kompetencat e policisë, kontrollin kufitar, detyrimet e mësuesve dhe ndëshkimin penal të dhunës e kërcënimeve në internet.

Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, ka prezantuar një paketë të gjerë masash kundër asaj që e quajti “dhunë dhe anarki urbane”, e cila parashikon gjoba deri në rreth 5.510 euro, dënime me burg në rrethana të caktuara për fshehjen e fytyrës në tubime, përgjegjësi financiare për prindërit e të miturve dhe krijimin e një regjistri elektronik për persona të referuar ose nën hetim për vepra kundër shtetit, rendit dhe sigurisë publike.

Në fjalimin e 25 tetorit, Rama e lidhi nismën me ngjarjet që, sipas tij, kishin ndodhur një natë më parë në qendër të Tiranës. Ai akuzoi Partinë Demokratike se kishte dalë në ballë të dhunës dhe pretendoi se selia e saj ishte përdorur si strehim dhe pikë furnizimi me lëndë plasëse.

Kryeministri ngriti gjithashtu akuza për përfshirjen e ekstremistëve të Antifas, personave të lidhur me krimin e organizuar dhe ndikimeve të huaja. Këto pretendime i paraqiti si pjesë të shpjegimit të tij politik për ngjarjet, pa dhënë në fjalim prova të hollësishme për secilën akuzë.

Përtej përplasjes politike, pjesa kryesore e deklarimit iu kushtua ndërhyrjeve që qeveria synon të bëjë në legjislacion. Paketa, sipas prezantimit të Ramës, përfshin një akt normativ, një ligj të posaçëm, ndryshime në ligjin për tubimet dhe në Kodin Penal, një regjistër elektronik dhe ndërhyrje në Kodin e Etikës së mësuesve.

“Protesta paqësore mbrohet, dhuna ndëshkohet dhe dëmi paguhet nga shkaktari”, deklaroi Rama, duke e paraqitur këtë si parimin mbi të cilin është ndërtuar nisma.

Bizneset e dëmtuara do të kompensohen nga 70 deri në 100 për qind

Instrumenti i parë i paketës është një akt normativ për dëmshpërblimin e bizneseve të vogla që kanë pësuar dëme nga thyerjet, grabitjet dhe zjarri.

Sipas Ramës, shteti do të mbulojë 100 për qind të dëmeve materiale për bizneset më të vogla dhe të paktën 70 për qind për bizneset më të mëdha brenda kategorisë përfituese. Skema do të përfshijë subjekte me xhiro vjetore deri në 140 mijë euro, ndërsa përqindja e kompensimit do të përcaktohet sipas kritereve të posaçme.

Kryeministri tha se bizneset që kanë dorëzuar aplikimet dhe dokumentacionin e dëmeve pranë Drejtorisë së Përgjithshme të Tatimeve nuk do të detyrohen të presin përfundimin e proceseve shumëvjeçare gjyqësore për të marrë mbështetjen financiare.

Nga ana tjetër, ai paralajmëroi se personat e përfshirë në shkatërrime do të paguajnë pjesën përkatëse të dëmit. Për dëmet e shkaktuara nga të miturit, sipas skemës së prezantuar, përgjegjësia për mbulimin financiar do t’u kalojë prindërve.

Përgjegjësi financiare edhe për qëndrimin pas paralajmërimit të policisë

Ndërsa akti normativ synon të adresojë dëmet e shkaktuara së fundmi, një ligj i ri do të vendosë, sipas Ramës, rregullat për riparimin e dëmeve në të ardhmen.

Nisma, të cilën ai e përshkroi si të mbështetur në modelin francez, do të zbatohet për tubimet në hapësira publike, qofshin të njoftuara, të ndaluara apo spontane. Në fushën e saj do të përfshihen edhe grumbullimet sportive, kulturore dhe festive, kur prej tyre shkaktohen dëme materiale.

Rama tha se askush nuk do të detyrohet të paguajë thjesht sepse ka protestuar apo ka qenë i pranishëm në një grumbullim. Megjithatë, ai njoftoi se përgjegjësia administrative do të përfshijë edhe personat që vazhdojnë të qëndrojnë në një tubim të dhunshëm pas paralajmërimeve të policisë, duke qenë të vetëdijshëm për dhunën apo shkatërrimet përreth.

Për këtë sjellje, gjoba e parashikuar do të arrijë deri në rreth 5.510 euro.

“Kush zgjedh të vazhdojë të qëndrojë në një turmë apo në një grup, duke e ditur që përreth tij po gjuhet me gurë, po digjet me zjarr e po thyhet e shkatërrohet, do të përgjigjet administrativisht përmes gjobës”, tha kryeministri.

Nga ky rregull, sipas tij, do të përjashtohen gazetarët, mjekët, vëzhguesit, nëpunësit në detyrë dhe kalimtarët e rastësishëm.

Për pjesëmarrjen e të miturve mbi 14 vjeç në protesta të dhunshme, Rama tha se gjobën do ta paguajnë prindërit ose kujdestarët, sipas parashikimeve të Kodit Civil. Ai shtoi se gjoba do të përbëjë titull ekzekutiv, duke paralajmëruar zbatim të menjëhershëm të saj.

Kufizime deri në 72 orë rreth institucioneve dhe gjoba për bllokimin e rrugëve

Një tjetër pjesë e paketës synon ndryshimin e ligjit “Për tubimet”, të cilin Rama e cilësoi të papërshtatur me zhvillimet teknologjike dhe mënyrat e sotme të organizimit të protestave.

Sipas propozimit të prezantuar, kur ekziston rrezik real dhe i afërt për dhunë, policia do të mund të kufizojë tubimet deri në 72 orë brenda një perimetri të caktuar rreth objekteve të ndjeshme.

Në këtë kategori Rama përfshiu institucionet arsimore, shëndetësore dhe shtetërore, objektet e kultit dhe ato të trashëgimisë kulturore.

Kryeministri paraqiti edhe nivelet e gjobave që synohen të vendosen. Për pjesëmarrjen në atë që ai e quajti “tubim pa leje” dhe mosbindjen ndaj thirrjeve për largim, gjoba do të jetë nga rreth 110 deri në 1.102 euro për çdo pjesëmarrës.

Për mosbindjen ndaj urdhrit për shpërndarje dhe fshehjen e identitetit, ai paralajmëroi gjoba deri në rreth 5.510 euro. Ndërsa bllokimi i qarkullimit do të gjobitet me rreth 55 euro për çdo pjesëmarrës.

Rama argumentoi se ushtrimi i së drejtës së protestës nuk duhet t’u mohojë qytetarëve të tjerë lëvizjen dhe zhvillimin e veprimtarive të përditshme.

Policia do të kërkojë fshirjen e thirrjeve për dhunë në rrjetet sociale

Ndryshimet e paralajmëruara prekin edhe komunikimin në internet.

Sipas Ramës, kur policia identifikon një thirrje për dhunë në kuadër të një tubimi, do t’i dërgojë mbajtësit të llogarisë një njoftim për fshirjen e menjëhershme të postimit dhe mospërsëritjen e tij. Ai tha se, kur është e nevojshme, personit do t’i ofrohet edhe mbështetje psikologjike.

Nëse postimi nuk hiqet ose sjellja përsëritet, policia do të veprojë sipas legjislacionit, përfshirë referimin për ndjekje penale.

Në ndryshimet e Kodit Penal parashikohet gjithashtu një vepër e re për thirrjet publike që nxisin dhunë, plaçkitje apo shkatërrim gjatë tubimeve, kur ato krijojnë rrezik real dhe të afërt.

Dënimi, sipas prezantimit, do të jetë më i rëndë kur thirrjet u drejtohen fëmijëve ose kur pas tyre ndodh dhuna.

Rama këmbënguli se thirrjet për protesta paqësore, kritika politike dhe gazetaria do të përjashtohen shprehimisht nga ndëshkimi.

Regjistër elektronik dhe masa në kufi për personat që synojnë t’i shmangen drejtësisë

Paketa parashikon krijimin, me vendim të Këshillit të Ministrave, të një Regjistri të Posaçëm Elektronik, që do të administrohet nga Policia e Shtetit.

Në të do të përfshihen të dhënat identifikuese të personave të referuar ose nën hetim për vepra penale kundër shtetit, rendit dhe sigurisë publike.

Rama tha se, mbi bazën e këtij regjistri dhe kompetencave që parashikon ligji për kontrollin e kufirit shtetëror, Policia Kufitare dhe e Migracionit do të veprojë për t’u refuzuar daljen personave që synojnë t’i shmangen ndjekjes penale, ndalimit, arrestimit apo ekzekutimit të dënimit me burg.