A mund të ruajë forcën tragjike Hamleti pa fjalët e tij ikonike? Në këtë version të shkurtuar dhe të shndërruar në teatër vallëzimi nga koreografja e ndjerë nga Afrika e Jugut, Dada Masilo, teksti i Shekspirit mbetet vetëm si skelet emocional, ndërsa trupi i veprës ndërtohet përmes lëvizjes.
Shfaqja njëorëshe nis pa paralajmërim të butë: “Të jesh apo të mos jesh” bie menjëherë, i shkëputur nga çdo kontekst, duke e zhveshur monologun nga pesha e tij klasike. Që në fillim bëhet e qartë se kjo nuk është një riprodhim, por një rishkrim radikal.
Historia e Hamletit dhe Ofelisë merr një kthesë të hershme. Në vend të takimeve të zakonshme të ftohta e të dhimbshme, Masilo i vendos personazhet në skena kujtese dhe afërsie, ku lëvizjet e tyre sinkronizohen mes ritmeve të trupit, duartrokitjeve dhe tensionit fizik që ngjan me një tango të heshtur. Romanca e tyre forcohet, por njëkohësisht rëndohet nga ndjenja e fatit të pashmangshëm.
Gertruda, në këtë interpretim, fiton më shumë hapësirë emocionale. Në vend që të shfaqet thjesht si mbretëreshë e rimartuar, ajo paraqitet në momentin e humbjes së Mbretit Hamlet, duke kaluar përmes pikëllimit me një gjuhë trupore të ngarkuar dhe tokësore. Kori i oborrtarëve e rrethon me lëvizje ritmike, thuajse si një forcë që e mban gjallë mes tronditjes.
Në një tjetër skenë, festa e oborrit ndërpritet nga një disiplinim moral ndaj një çifti të ri tepër të lirshëm në vallëzim. Masilo ndërthur stile të ndryshme lëvizjeje, duke bashkuar tradita kulturore dhe kohore në një koreografi të vrullshme, të udhëhequr nga ritme të forta muzikore. Vetëm shfaqja e Rosenkrancit dhe Guildensternit sjell një çast lehtësie, përpara se tensioni të rikthehet me “Kurthin e miut”, i cili kulmon në një rrethim gjithnjë e më të ngushtë.
Hamleti e mëson vrasjen e të atit përmes projeksioneve siluetore, një gjuhë vizuale që e zhyt atë në kaos lëvizjeje, duke e treguar njëkohësisht të tërhequr dhe të shtyrë drejt të vërtetës. Por monologët humbasin pjesërisht forcën e tyre, të reduktuar në shpërthime të shkëputura mes festës dhe zhurmës.
Personazhi i Hamletit ndahet mes një balerini dhe një aktori, ndërsa Gertruda dhe Ofelia marrin forma të ndryshme interpretimi mes trupit dhe zërit të jashtëm. Ofelia, në veçanti, ka pak hapësirë të foluri, por një solo përmbyllëse e fuqishme e kthen atë në një figurë simbolike të dhunës dhe fatit të imponuar.
Claudiusi paraqitet i përfshirë nga faji, veçanërisht në skenat fetare, ku lëvizjet e festës zëvendësohen nga gjeste lutjeje që tensionohen mes pendesës dhe çlirimit.
Në pjesën e fundit, shfaqja humb pak fokusin narrativ, por ruan një ndjenjë të vazhdueshme rënieje dhe shkatërrimi. Koreografia sugjeron një mbretëri të sëmurë në thelb, ku të gjithë personazhet përfundojnë të përfshirë në një fat të përbashkët tragjik. Megjithëse jo gjithmonë arrin një fuqi të plotë kolektive, kjo mbetet një interpretim i guximshëm i një tragjedie të njohur, e kthyer në një gjuhë trupore intensive dhe shpesh tronditëse. /GazetaExpress/
