Romani i Barbara Pym, “Quartet in Autumn”, një histori e hidhur dhe njëkohësisht e ndjerë për katër punonjës zyre në prag të pensionit, vjen për herë të parë në skenë me një përshtatje nga Samantha Harvey.
Nuk është e vështirë të kuptohet pse vepra nuk ishte përshtatur më parë për teatër. Bukuria e romanit qëndron te bota e brendshme e personazheve: Edwin, Letty, Marcia dhe Norman. Ata janë kthyer padashur në njerëzit më të afërt për njëri-tjetrin, edhe pse këmbëngulin se nuk janë tamam miq. Pikërisht kjo ndërlikueshmëri e brendshme e bën veprën të vështirë për t’u sjellë në skenë.
Libri i Pym ishte në listën e ngushtë për çmimin “Booker” në vitin 1977. Është domethënëse që versioni i parë skenik vjen nga Samantha Harvey, romani i së cilës “Orbital” fitoi të njëjtin çmim në vitin 2024. Edhe pse një pjesë e thellësisë së romanit humbet natyrshëm në skenë, Harvey e trajton materialin me kujdes dhe siguri.
Përshtatja është e përmbajtur, e kursyer dhe e zhveshur nga personazhet dytësore. Edwin, një vejush pragmatik i luajtur nga Anthony Calf, mbahet gjallë nga përkushtimi ndaj jetës kishtare. Letty, e ndjeshme dhe e gatshme për t’u përshtatur, e interpretuar nga Kate Duchêne, trembet nga ideja e një pensioni të vetmuar, pasi mikja e saj më e mirë është përfshirë në një romancë të vonë. Marcia, e luajtur nga Pooky Quesnel, është e ngurtë, e zhytur në një lidhje imagjinare me mjekun e saj dhe grumbullon ushqime të konservuara, ndërsa vetë mezi ha sa për të funksionuar. Norman, i interpretuar nga Paul Rider, është një njeri që gabon pa pushim, me një mungesë takti aq të thatë sa mund të krahasohet me David Brentin e “The Office”.
Regjisori Dominic Dromgoole i thekson me humor veçoritë e personazheve, ndonjëherë duke kërkuar të qeshurën pak më shumë se ç’duhet. Megjithatë, ankesat e përditshme të katër protagonistëve mbeten të njohura dhe të afërta për publikun.
Është interesante se shqetësimet e tyre për ngrohjen e shtëpive dhe frika se teknologjia e kompjuterizuar mund t’u zëvendësojë vendet e punës tingëllojnë po aq aktuale edhe pesë dekada më vonë.
Kostumet e Ellie Wintour, me triko të trasha dhe syze të mëdha, e vendosin qartë atmosferën në vitet 1970. Ndërsa skenografia e saj krijon një zyrë të zakonshme dhe të paemërt, me një grup tavolinash përballë njëra-tjetrës. Kur personazhet ndajnë mendimet e tyre të brendshme, gjë që ndodh shpesh në një histori ku mendohet më shumë sesa thuhet, Dromgoole i ngre ata nën dritën e një reflektori.
Romani njihet edhe si rikthimi i madh i Barbara Pym, pas 15 vitesh refuzime nga botuesit. Ai mbyllet me Letty-n që reflekton se jeta mban “mundësi të pafundme”. E njëjta ndjesi përcillet edhe në skenë, teksa këta antiheronj të mbyllur dhe të ashpër hedhin hapat e parë jashtë faqeve të librit, gati gjysmë shekulli pasi u krijuan. /GazetaExpress/
