Mentaliteti i luftës, një paralajmërim për botën dhe një mesazh i rëndësishëm për Kosovën
Shkruan: Halil Krasniqi
Prof. Dr. Dr. Halil Krasniqi dhe Florian Masur-Krasniqi, FWV (Partia e pamvarur politike) Gjermani
Ditët e fundit, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, deklaroi se vendet anëtare duhet të kalojnë në një “mentalitet të kohës së luftës”, duke theksuar se Evropa duhet të jetë më e përgatitur për sfidat e sigurisë që mund të paraqiten në vitet e ardhshme. Sipas tij, rritja e kapaciteteve mbrojtëse dhe e investimeve në industrinë e mbrojtjes është mënyra më e mirë për të ruajtur paqen dhe për të penguar çdo agresion të mundshëm. Kjo deklaratë ka hapur debate të shumta në mbarë botën. Për disa, ajo është një paralajmërim realist përballë zhvillimeve të fundit gjeopolitike. Për të tjerë, ajo përfaqëson një sinjal se bota po hyn në një periudhë të re të rivaliteteve ushtarake dhe të një gare të re armatimesh.
Historia na mëson se luftërat nuk fillojnë vetëm me armë. Ato fillojnë shumë më herët, me ndryshimin e mënyrës së të menduarit. Kur shoqëritë jetojnë vazhdimisht me ndjenjën e kërcënimit, frika bëhet pjesë e politikës, besimi mes shteteve zvogëlohet dhe dialogu humbet terren. Prandaj, edhe pse përgatitja për mbrojtje është një detyrim i çdo shteti, ajo nuk duhet të zëvendësojë përpjekjet për paqe. Lufta në Ukrainë, tensionet në lindjen e mesme, kërcënimet hibride, sulmet kibernetike dhe paqëndrueshmëria në rajone të ndryshme kanë ndryshuar ndjeshëm arkitekturën e sigurisë ndërkombëtare. Në këtë realitet të ri, është e kuptueshme që NATO kërkon nga vendet anëtare të investojnë më shumë në mbrojtje. Megjithatë, historia e Evropës, e cila ka përjetuar dy luftëra botërore me pasoja katastrofike, na kujton se forca ushtarake duhet të shoqërohet gjithmonë me diplomaci, dialog dhe bashkëpunim ndërkombëtar.
Për Kosovën, kjo deklaratë ka një domethënie të veçantë. Duke qenë një shtet i ri, me një histori të afërt lufte dhe me sfida të vazhdueshme të sigurisë, Kosova mbetet e lidhur ngushtë me praninë dhe angazhimin e NATO-s përmes misionit KFOR. Çdo forcim i Aleancës dhe çdo investim në sigurinë kolektive përbën një garanci shtesë për stabilitetin e Kosovës dhe të gjithë Ballkanit Perëndimor.
Lexo edheTRI DEGË TË NJË RRËNJE
Megjithatë, “mentaliteti i luftës” nuk duhet të kuptohet si një thirrje për konfrontim. Për Kosovën, ai duhet të përkthehet në një mentalitet të gatishmërisë. Kjo nënkupton ndërtimin e institucioneve të forta, zhvillimin profesional të forcës së sigurisë së Kosovës, investime në mbrojtjen civile, në sigurinë kibernetike, në menaxhimin e krizave dhe në forcimin e bashkëpunimit me partnerët strategjikë.
Njëkohësisht, Kosova duhet të vazhdojë me vendosmëri rrugën drejt integrimit euroatlantik, të forcojë marrëdhëniet me aleatët dhe të mbështesë dialogun si mjetin më të rëndësishëm për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve. Fuqia e një shteti nuk matet vetëm me numrin e ushtarëve apo me armatimin që zotëron, por edhe me stabilitetin e institucioneve, zhvillimin ekonomik, drejtësinë funksionale dhe unitetin e shoqërisë.
Qytetarët e Kosovës e dinë më mirë se kushdo çmimin e luftës. Ne kemi përjetuar dhimbjen e saj dhe, pikërisht për këtë arsye, e vlerësojmë paqen më shumë se çdo popull tjetër. Prandaj, mesazhi që duhet të nxirret nga deklarata e Sekretarit të Përgjithshëm të NATO-s nuk është frika, por përgjegjësia. Të jemi të përgatitur për çdo sfidë, por të punojmë çdo ditë që lufta të mos bëhet kurrë një realitet.
Në fund, sfida më e madhe e shekullit XXI nuk është ndërtimi i ushtrive më të mëdha, por ndërtimi i besimit mes kombeve. Një botë që investon vetëm në armë rrezikon të humbasë investimin më të rëndësishëm, paqen. Vetëm një ekuilibër midis forcës mbrojtëse, diplomacisë dhe bashkëpunimit ndërkombëtar mund të garantojë siguri të qëndrueshme për Evropën, për Ballkanin dhe për Kosovën.
