Shumë njerëz i ruajnë ushqimet e mbetura në frigorifer ngrirës, qoftë një pjesë pule, lazanja e mbetur apo vakte të përgatitura më parë. Por ekspertët paralajmërojnë se mënyra e zakonshme e ruajtjes në enë plastike mund të mos jetë zgjedhja më e mirë.
Sipas ekspertëve të “Which?”, ushqimet që do të ngrihen duhet të ruhen më mirë në enë qelqi ose çeliku, në vend të plastikës.
“Enët prej qelqi të përshtatshme për ngrirje dhe ato prej çeliku ofrojnë një alternativë më të qëndrueshme dhe afatgjatë ndaj plastikës për ruajtjen e ushqimeve të mbetura”, shpjegojnë ata.
Arsyeja lidhet me mënyrën se si plastika reagon në temperatura shumë të ulëta. Kur ngrihet, plastika mund të bëhet më e brishtë dhe të lëshojë fragmente shumë të vogla, të njohura si mikroplastika.
Ekspertët paralajmërojnë se ngrohja e ushqimit në enë plastike mund ta rrisë edhe më shumë lirimin e mikroplastikave, të cilat mund të kalojnë drejtpërdrejt në ushqim.
Megjithatë, kjo nuk do të thotë se të gjitha enët plastike duhet të hidhen menjëherë. Sipas “Which?”, ato mund të përdoren për ruajtje të përditshme apo për ftohje në frigorifer, por për ngrirje dhe sidomos për mikrovalë është më mirë të ketë alternativa më të sigurta.
Mikroplastikat janë grimca shumë të vogla plastike, me madhësi më të vogël se 5 milimetra. Ato mund të vijnë nga produkte më të mëdha plastike, si qeset, shishet apo enët ushqimore, të cilat me kalimin e kohës shpërbëhen në pjesëza më të vogla.
Përdorimi i përsëritur i plastikës për ngrirje ose ngrohje mund ta përshpejtojë këtë proces. Për këtë arsye, përgatitja dhe ruajtja e ushqimit konsiderohen si një burim i mundshëm ekspozimi ndaj mikroplastikave.
Studimet kanë treguar tashmë se mikroplastikat mund të dëmtojnë mjedisin. Ato mund të ndikojnë te organizmat e vegjël dhe bimët, duke penguar aftësinë e tyre për të ruajtur karbonin. Kjo mund të dëmtojë ciklin e karbonit blu, që lidhet me karbonin e ruajtur nga jeta detare dhe ka rëndësi në zbutjen e ndryshimeve klimatike.
Ndikimi afatgjatë i mikroplastikave në shëndetin e njeriut ende nuk është plotësisht i qartë. Megjithatë, grimca të tilla janë gjetur tashmë në gjakun e njeriut, mushkëri, placentë dhe madje edhe në qumështin e gjirit.
Agjencia Britanike për Sigurinë Shëndetësore ka shpjeguar se nanoplastikat, grimca edhe më të vogla se mikroplastikat, mund të kalojnë përmes barrierës gjak-tru, mburoja e hollë që mbron trurin nga bakteret, toksinat dhe kimikatet.
Kjo barrierë lejon kalimin e oksigjenit dhe lëndëve ushqyese, por në të njëjtën kohë kufizon substancat e dëmshme. Për shkak të madhësisë së tyre jashtëzakonisht të vogël, nanoplastikat mund të depërtojnë përmes qelizave mbrojtëse ose të “udhëtojnë” bashkë me lëndët ushqyese drejt trurit.
Këto qeliza mbrojtëse, të njohura si pericite, luajnë rol të rëndësishëm në ruajtjen e barrierës dhe largimin e toksinave që mund të kërcënojnë trurin. Disa sëmundje neurodegjenerative, përfshirë Alzheimerin dhe Parkinsonin, lidhen me mosfunksionimin e këtyre qelizave.
Shkencëtarët po hetojnë nëse grimcat shumë të vogla të plastikës, ose grumbullimi i tyre në këto qeliza, mund të kenë ndikim të ngjashëm në shëndetin e trurit.
Ekspertët këshillojnë që, kur është e mundur, ushqimet për ngrirje të vendosen në enë qelqi të përshtatshme për temperatura të ulëta ose në enë çeliku. Ndërsa për ngrohje, veçanërisht në mikrovalë, rekomandohet shmangia e enëve plastike. /GazetaExpress/
