Drenicasit dhe vuajtjet e tyre të mëdha për lirinë e Kosovës

///  Shkruan: Labinot Smakaj   ///

Vuajtjet dhe përjetimet e drenicaseve, gjatë shekujve e veçmas luftës së fundit 1997-1998, meritojnë më shumë se sa kompensim material e moral. Drenicasit meritojnë t’i shohin në burg ata që bënë gjenocid mbi ta!

Duke parë protestën e qytetarëve të Skënderajt, para Gjykatës Kushtetuese për kompensimin e dëmeve gjatë luftës se fundit, se ç’më erdhën në kujtime gjërat që i kam përjetuar gjatë kësaj lufte 1997-1998, si një 13 vjeçar që isha.

E mbaj mend, që në ofensivën e muajit Shtator 1998 na larguan nga shtëpia, pasi që forcat paramilitare serbe ia kishin mësyrë Likocit dhe Abrisë, aty ku ndodhej Shtabi i UÇK-së.

Ne si një familje e madhe me diku 42 anëtarë, ku shumica ishin gra e fëmijë si dhe gjyshja ime një plakë që po përjetonte luftën e dytë gjatë jetës së saj (ngase kishte përjetuar edhe luftën e II Botërore), u detyruam t’ia mësyjmë Qyqavicës.

Hipëm në rimorkion e traktorit një pjesë, ku traktorin do e voziste babai im, një mësues dhe aktivist i palodhshëm i çështjes kombëtare dhe një shok i ngusht i ish-të burgosurit politik z. Bilall Kryeziut. Kurse unë si 13 vjeçar me një pjesë të grave e femijëve do hipja në një karrocë me kuaj.

Natën e 11 Shtatorit 1998 do e kalonim tek Xhamia e Abrisë në Livadhe, ku degjoje ulerimat e fëmijëve të vegjël që qanin pa ndërpre, kukamat e grave e nënave që qanin për burrat dhe bijtë e tyre, krismat e armëve, dukej se edhe malet po qanin nga tmerri. Kah mëngjesi do t’ia mësynim Qirezit. Me të arritur në Qirez, babai më thotë: ‘Lab mos i trego nënës,’ ishte fjala për Gjyshen, sepse Rifati, mixha im një bashkëluftëtar i orëve të para të UÇK-se ishte plagosur rëndë në betejën e Rezallës. Por Gjyshja sikur e ndjente që kishte ndodhur diçka, do të pyeste babain, ‘A moret vesh najsen për Rifatin?’ Babai i tha: ‘Po në luftë jemi oj Nanë, njëherë nuk dimë gja.’ Kushërinjtë disa, bashkëfshatarët disa, shkuan për në një fshat Novolan. Kurse ne shkuam tek tezaku i babës në Kozhicë tek Izet Sahiti. Izeti, një burrë bujar e me zemër të madhe, na priti e na hapi derën, duke na thënë: ‘Shpia ime, është edhe shpia e juaj!’
Të nesërmen me 12 Shtator 1998, axhën Rifatin e kishin sjellë të plagosur në shkollën-spital të UÇK-se në Gradicë. Vëllai Dritoni do e marrë Gjyshen t’i thotë se do shkojmë ta takojmë Rifatin e Gjyshja i thotë: ‘A është gjallë apo të vrarë do e shoh?’ ‘Jo Gjyshe’ ia kthen Toni me lotë në sy, ‘edhe pse me dy plagë të rënda gjallë dhe i fort po mbahet.’ Gjyshja hyn në atë “spital” dhe kur e sheh axhin i thotë: ‘ Mbahu bir se në dasëm nuk ke shkuar, por e di që ti dhe shokët tuaj nuk do dorëzoheni. Ne për këtë ju lindëm ju, që të ia falim Kosovës, andaj jo vetëm Rifati por edhe 4 tjerët le të vdesin vetëm që shkaun ta heqim nga kjo tokë.’