I shtypur mbi bukë të thekur apo i përzier në smoothie jeshil, avokado është kthyer në një ushqim bazë të kuzhinës moderne. Shpesh i quajtur “superushqim”, ai është i pasur me lëndë ushqyese dhe përmban yndyra të shëndetshme mono-të-pangopura, fibra, kalium si dhe vitamina K, E dhe C.
I popullarizuar nga figura publike si Gwyneth Paltrow, “avocado toast” u bë simbol i stilit të jetesës së brezit të ri në vitet 2010, duke u lidhur me mirëqenien, por edhe – jo pa polemika – me luksin financiar. Studimet tregojnë se konsumimi i rregullt i avokados mund të ulë rrezikun e sëmundjeve kardiovaskulare, të përmirësojë kolesterolin, të ndihmojë në menaxhimin e peshës dhe të përfitojë shëndetin e syve dhe të lëkurës.
Nutricionistja Gabriela Peacock thekson se avokadot janë të pasura me yndyra të mira dhe fibra, të cilat mbështesin energjinë, shëndetin e lëkurës dhe jetëgjatësinë. “Janë ushqyese, ngopëse dhe të lehta për t’u përfshirë në vakte të shpejta,” thotë ajo.
Edhe pse përdoret shpesh në gatime të kripura, avokado nuk është perime, por frut – më saktë një kokërr e madhe, me tul të butë dhe një bërthamë të vetme. Ajo është e afërt edhe me bimë aromatike si kanella. Me origjinë nga Amerika, njihet edhe si “dardhë gjalpi” për shkak të përmbajtjes së yndyrshme ose “dardhë aligatori” për lëkurën e ashpër jeshile.
Në Britani u shfaq për herë të parë në vitet ’60 dhe fillimisht nuk u mirëprit, madje disa e shërbenin me krem ëmbëlsire. Gjatë viteve ’70 dhe ’80 konsiderohej luks, ndërsa sot është ushqim i përditshëm: që nga viti 2015, në Britani shiten më shumë avokado sesa portokalle.
Edhe pse një avokado mesatare përmban rreth 240–320 kalori dhe 22–30 gram yndyrë, nutricionistët theksojnë se kjo nuk e bën atë të pashëndetshme. Sekreti qëndron te porcionet. Një gjysmë avokadoje në ditë përshtatet mirë në një dietë të balancuar dhe kontribuon në “pesë porcionet në ditë”. Përmbajtja e lartë e fibrave ndihmon ndjesinë e ngopjes.
Avokado është jashtëzakonisht e gjithanshme: nga guacamole te sushi, pesto, sallata apo edhe ëmbëlsira si brownies. Përdoret gjithashtu në vajra gatimi, produkte kozmetike dhe maska flokësh.
Ekspertët bien dakord se avokado mund të konsumohet çdo ditë, veçanërisht nga gratë shtatzëna dhe ato që ushqejnë me gji, falë përmbajtjes së lartë të acidit folik, kaliumit, fibrave dhe yndyrave të shëndetshme. Ajo ndihmon edhe në stabilizimin e sheqerit në gjak dhe ruajtjen e energjisë.
Për përthithje optimale të vitaminave A, D, E dhe K, avokado kombinohet më së miri me perime, peshk yndyror, vezë, arra dhe fara, bishtajore dhe proteina të dobëta. Një shembull i thjeshtë dhe i shëndetshëm është guacamole me shkopinj karrote.
Sa i përket përgatitjes, një avokado e pjekur duhet të jetë pak e butë në prekje dhe me lëkurë pak më të errët. Nëse ka njolla të mëdha kafe, erë të thartë ose strukturë të rrëshqitshme, duhet hedhur. Avokadot e papjekura ruhen në temperaturë ambienti, ndërsa ato të pjekura në frigorifer.
Megjithatë, jo të gjithë duhet ta konsumojnë pa kujdes. Personat me alergji ndaj lateksit mund të reagojnë edhe ndaj avokados, ndërsa ata me probleme të ndjeshme të tretjes ose sindromën e zorrës së irrituar duhet të jenë të kujdesshëm me sasinë.
Në përfundim, pavarësisht miteve për yndyrën, avokado mbetet një nga ushqimet më të shëndetshme dhe më të balancuara për t’u përfshirë në dietën e përditshme. /GazetaExpress/
