Përgatitja e ushqimit në shtëpi të paktën një herë në javë mund të ulë rrezikun e demencës me më shumë se një të katërtën, sugjeron një studim i ri.
Studiuesit zbuluan se personat që gatuanin rregullisht kishin dukshëm më pak gjasa të zhvillonin këtë sëmundje, ndërsa përfitimet më të mëdha u panë tek ata me pak përvojë në kuzhinë.
Studimi, i publikuar në Journal of Epidemiology & Community Health, ndoqi 10,978 persona mbi moshën 65 vjeç për një periudhë gjashtëvjeçare, deri në vitin 2022. Pjesëmarrësit u vlerësuan për aftësitë e tyre në gatim, duke lejuar krahasimin midis frekuencës së gatimit dhe rrezikut për demencë.
Rezultatet treguan se burrat që gatuanin rregullisht kishin 23% më pak rrezik, ndërsa gratë 27% më pak, krahasuar me ata që nuk gatuanin.
Më interesant është fakti se përfitimet më të mëdha u panë tek personat me pak aftësi në gatim – ata kishin deri në 67% rrezik më të ulët, ndoshta për shkak të stimulimit mendor që vjen nga mësimi i aftësive të reja.
Studiuesit theksojnë se sa më shpesh të gatuajë një person, aq më shumë ulet rreziku, duke sugjeruar se krijimi i kushteve që të moshuarit të gatuajnë vetë mund të ndihmojë në parandalimin e demencës.
Studimi përfshinte vlerësimin e aftësive bazë si qëruarja e frutave dhe perimeve apo përgatitja e gjellëve. Rreth gjysma e pjesëmarrësve raportuan se gatuanin pesë herë në javë.
Gjatë periudhës së studimit, rreth 1,195 persona zhvilluan demencë. Megjithatë, autorët theksojnë se studimi ishte vëzhgues, prandaj nuk mund të provohet drejtpërdrejt shkaku i këtij efekti.
Ata shtojnë se disa raste të lehta mund të mos jenë regjistruar dhe se rezultatet mund të ndryshojnë sipas kulturave dhe mënyrës së ushqyerjes.
Ndërkohë, lidhja mes ushqimit dhe shëndetit të trurit është mbështetur edhe nga studime të tjera. Dieta mesdhetare është lidhur me ulje të rrezikut të demencës deri në 23%, ndërsa e ashtuquajtura dieta MIND (kombinim i dietës mesdhetare dhe DASH) besohet se ndihmon në ngadalësimin e dëmtimeve të trurit që lidhen me sëmundje si Alzheimer dhe Parkinson.
Kjo dietë përfshin ushqime si perimet me gjethe jeshile, manaferrat, arrat, vajin e ullirit dhe peshkun.
Ekspertët theksojnë se promovimi i zakoneve të shëndetshme ushqimore dhe aktiviteteve si gatimi mund të jetë një mënyrë e thjeshtë dhe efektive për të luftuar rritjen e rasteve të demencës në popullatat që po plaken. /GazetaExpress/
