Studimi: Ndryshimi i klimës i shkaktuar nga njeriu shkakton ngrohje të paprecedentë të deteve
Temperaturat ekstreme të detit të regjistruara në Evropë gjatë korrikut do të kishin qenë pothuajse të pamundura pa ndryshimet klimatike të shkaktuara nga aktiviteti njerëzor, thuhet në një studim të publikuar të mërkurën.
Studiuesit e “World Weather Attribution” (WWA) kanë analizuar Detin Kelt, Gjirin e Biskajës dhe Gadishullin Iberik, si dhe Mesdheun perëndimor dhe lindor.
Korriku shënoi temperaturat më të larta të sipërfaqes së deteve në botë të regjistruara ndonjëherë për këtë muaj, ndërsa nivele rekord u matën përgjatë bregdetit atlantik të Evropës dhe në Mesdheun perëndimor. Temperaturat e ujërave të Mesdheut ishin deri në 6 gradë Celsius mbi normalen në qershor.
Vëzhgimet treguan se temperaturat u rritën me 1,2 gradë Celsius në rajonin e Detit Kelt, 1,5 gradë Celsius në zonën e Gjirit të Biskajës dhe Gadishullit Iberik, 3,1 gradë Celsius në Mesdheun perëndimor dhe 2,6 gradë Celsius në Mesdheun lindor.
Duke kombinuar vëzhgimet me modelet klimatike, studiuesit ia atribuuan rreth 2 gradë Celsius të ngrohjes në rajonet e Mesdheut ndryshimeve klimatike të shkaktuara nga njerëzit. Rritja që u atribuohet ndryshimeve klimatike u vlerësua në 1,4 gradë Celsius në zonën e Gjirit të Biskajës dhe Gadishullit Iberik dhe 1,3 gradë Celsius në rajonin e Detit Kelt.
Në rajonin e Detit Kelt, ndryshimet klimatike e kanë bërë këtë fenomen rreth 30 herë më të mundshëm. Studimi gjeti se temperaturat e vëzhguara në tri rajonet e tjera do të kishin qenë pothuajse të pamundura në një klimë 1,4 gradë Celsius më të ftohtë.
Lexo edheNë Spitalin e Mitrovicës kryhet një lindje natyrale, një bebë mbi 5 kilogramë
Nëse temperaturat globale arrijnë 2,8 gradë Celsius mbi nivelet paraindustriale deri në fund të shekullit, fenomene të ngjashme me ato të vërejtura në vitin 2026 mund të jenë edhe 1,3 deri në 1,9 gradë Celsius më të nxehta.
WWA-ja paralajmëroi se valët e të nxehtit detar mund të shkaktojnë ngordhje masive të koraleve, sfungjerëve dhe makroalgave, duke prishur zinxhirët ushqimorë dhe duke ndikuar te peshqit, shpendët detarë dhe gjitarët detarë.
Ujërat më të ngrohta mund të detyrojnë gjithashtu specie të zhvendosen drejt veriut, të ndryshojnë peshkimin dhe akuakulturën, të rrisin lagështinë dhe stresin termik në zonat bregdetare, si dhe të shtojnë rrezikun e sëmundjeve të transmetuara përmes ujit dhe mbylljeve të plazheve për shkak të kandilave të detit.
Studiuesit thanë se masat përshtatëse mund të rrisin qëndrueshmërinë, por nuk mund të neutralizojnë plotësisht pasojat ekologjike të ngrohjes së vazhdueshme të oqeaneve, duke theksuar nevojën për një kalim të shpejtë nga lëndët djegëse fosile.
