Një ish-shkencëtar i NASA-s ka dhënë mbështetje për një studim revolucionar që heton shkëndijat misterioze në qiell gjatë epokës së hershme bërthamore, dekada përpara nisjes së satelitëve të parë.
Ivo Busko, zhvillues i pensionuar i NASA-s që ka punuar në Space Telescope Science Institute, publikoi këtë javë një artikull paraprak që konfirmon në mënyrë të pavarur shkëndijat e tranzienteve misterioze identifikuar fillimisht nga astronomia Dr. Beatriz Villarroel dhe ekipi i saj i kërkimeve VASCO. Studimi i tyre i tetorit 2025 u publikua në revistën shkencore Scientific Reports.
Villarroel, nga Nordic Institute for Theoretical Physics në Suedi, sugjeroi një lidhje të mundshme midis testeve bërthamore të kryera midis 1949 dhe 1957 dhe një rritjeje të njohurive të shkëndijave të shndritshme në qiell, të quajtura “transients”. Disa nga këto shkëndija dukeshin shumë reflektuese, si pasqyra, dhe shfaqnin shenja të objekteve rrotulluese, gjë që i bënte të vështira për t’u shpjeguar nga fenomenet natyrore.
Busko zhvilloi një hetim të pavarur mbi fotografitë arkivore të qiellit nga vitet 1950, duke përdorur një metodë analitike të veçantë për të verifikuar zbulimet e Villarroel. Ai identifikoi dhjetra shkëndija tranziente me të njëjtat shenja të pazakonta si ato të raportuara nga ekipi VASCO, përfshirë shpërthime shumë të shkurtra të dritës.
Ai shkroi se zbulimet “konfirmojnë në mënyrë të pavarur praninë e këtyre tranzienteve”, duke i shtuar peshë konstatimeve të pazakonta të raportuara më parë. Shkëndijat e reja që Busko identifikoi ishin të ngjashme në mënyrë të habitshme me ato të raportuara nga VASCO.
“Duke analizuar çifte fotografish të marra me radhë të shpejtë (rreth 30 minuta distancë) të të njëjtave zona të qiellit, gjejmë prova të shkëndijave të ngjashme me ato të raportuara më parë nga Projekti VASCO,” shkroi ai në studimin e publikuar në arXiv.
Shumica e shkëndijave misterioze në të dy setet e të dhënave datojnë para nisjes së satelitit të parë, Sputnik-1, në tetor 1957, dhe nuk mund të shpjegohen si rezultat i aktiviteteve njerëzore. Ky konstatim u mbështet edhe nga analizimi i 98,000 pllakave fotografike të marra nga observatori i Hamburgut, gjithashtu nga mes-vitet 1950.
Busko dhe ekipi i tij kontrolluan çifte fotografish të të njëjtit fushë pamjeje, të ndara nga disa minuta, duke kërkuar objekte që ndryshonin midis tyre dhe duke eliminuar faktorë si papastërtia në pllaka. Pllakat u digjitalizuan përmes arkivit APPLAUSE, që përmban miliarda burime historike astronomike.
Nga 41 pllakat e para të shqyrtuara, Busko raportoi 70 shkëndija të mundshme, të cilat më pas u reduktuan në 35 kandidatë të fortë pas një rishikimi të kujdesshëm vizual. Ai shpjegoi se “shkëndijat e papërcaktuara që zgjasin më pak se një sekondë duken natyrshëm më të qarta dhe më rrethore se imazhet yjore, veçanërisht në pllakat me ekspozim të gjatë ku yjet janë të mjegulluar nga gabimet e ndjekjes”.
Shkencëtarët thonë se këto “tranziente” bartin shenjat e shpërthimeve të shpejta – të ngjashme me ato të gjetura nga Projekti VASCO. Këto shpërthime dritash shfaqen papritmas në një imazh dhe zhduken në të ardhshmin, duke sugjeruar ngjarje shumë të shkurtra, nën një sekondë.
Villarroel më parë theksoi se këto shkëndija misterioze nuk përputhen me ndonjë shpjegim tokësor dhe se ato u shfaqën para se njerëzit të nisnin ndonjë lloj pajisjeje në hapësirë, duke përjashtuar mundësinë e objektit të prodhuar nga njeriu. Gjithashtu, numri i shkëndijave u rrit me 8.5% gjatë ditëve kur kryheshin testet bërthamore.
Nëse këto objekte janë vërtet të ndërtuara nga një inteligjencë jo-njerëzore, ato mund të jenë ende duke qarkulluar rreth planetit, thonë studiuesit. Deri tani, janë gjetur mbi 100,000 shkëndija, me rreth 35,000 vetëm në hemisferën veriore.
Kombinimi i verifikimit të pavarur të Busko-s dhe zbulimeve të mëparshme të Villarroel ka krijuar një nga enigmat më intriguese astronomike të epokës së hershme atomike, që mund të ndryshojë mënyrën se si shkencëtarët interpretojnë fenomenet e pazbuluara para epokës së hapësirës. /GazetaExpress/
