Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, thotë se SHBA pret të përfundojë luftën në Iran “në dy javët e ardhshme”.
Ai tha se objektivat po arrinin dhe ishin përpara planit të parashikuar, gjatë një takimi në Francë me ministrat e jashtëm të grupit të ekonomive kryesore perëndimore, të njohur si G7, raporton BBC.
Duke iu referuar bisedimeve për paqe, të cilat Presidenti Donald Trump thotë se Irani dëshiron – diçka që Teherani e mohon – Rubio tha se ka pasur mesazhe, por nuk është e qartë se kush mbetet për të përfaqësuar vendin.
Disa udhëheqës të lartë iranianë janë vrarë që nga fillimi i luftës nga SHBA dhe Izraeli më 28 shkurt. Ndërkohë, SHBA po dërgon trupa në zonë për t’i dhënë presidentit mundësi veprimi, tha Rubio.
Trump dhe zyrtarët e tij kryesorë kanë thënë vazhdimisht se operacionet e tyre në Iran do të zgjasin katër deri në shtatë javë.
Ndërsa java e katërt po përfundon, afati i kohës i Rubio përputhet me ato parashikime – megjithëse ai gjithashtu përmendi se bëhet fjalë për “javë, jo muaj” kur iu përgjigj një serie pyetjesh nga gazetarët.
Raportohet gjerësisht se Trump i ka dërguar iranianëve – përmes Pakistanit – një plan prej 15 pikash për t’i dhënë fund luftës. Shtëpia e Bardhë nuk ka konfirmuar përmbajtjen e propozimeve të raportuara nga kanali izraelit Channel 12 në fillim të kësaj jave.
Megjithatë, kur u pyet nga gazetarët nëse iranianët do t’i përgjigjeshin të premten, sekretari amerikan i Shtetit tha:
“Ende nuk e kemi marrë. Shikoni, kemi marrë mesazhe. Ka pasur shkëmbim mesazhesh dhe indikacione nga sistemi iranian, çfarë ka mbetur prej tij, për gatishmërinë për të diskutuar mbi disa çështje.
“Po presim për sqarime të mëtejshme se me kë do të flasim, për çfarë do të flasim dhe kur do të flasim.”
Në deklaratën e tyre pas takimeve, ministrat e jashtëm kërkuan “nevojën absolute për të rikthyer përhershëm lirinë e navigacionit të sigurt dhe pa tarifë në Ngushticën e Hormuzit”, të cilën Irani e ka mbyllur si hakmarrje.
Rubio tha se kjo i referohet kërcënimit të Iranit për të vendosur një tarifë.
Ka raporte se Garda Revolucionare Islamike e Iranit tashmë po merr pagesa nga disa anije për kalim të sigurt. Deputetët iranianë po hartojnë gjithashtu një projektligj, i cili është në fazat fillestare.
Rreth 20% e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm në botë zakonisht kalon përmes Ngushticës së Hormuzit.
Mbyllja e saj ka çuar në rritje të çmimit të naftës dhe ka ngjallur shqetësime se një bllokim i zgjatur mund të rrisë çmimet e energjisë – madje të shkaktojë një tkurrje të fortë të ekonomive të shumë vendeve.
Shumica e vendeve të G7, përveç Japonisë, janë anëtare të aleancës transatlantike të NATO-s, të cilat deri më tani kanë refuzuar thirrjen e Trump për të dërguar anije për të shoqëruar anijet përmes ngushticës, gjë që ka zemëruar udhëheqësin amerikan.
Në vend të kësaj, ata kanë thënë se përfundimi i konfliktit është mënyra më e mirë për të siguruar lirinë e kalimit.
Pas takimeve në Francë, Rubio tha se Britania e Madhe po udhëheq punën për të ndërtuar një koalicion për të siguruar që ngushtica të mbetet e lirë. Një koalicion i tillë, tha ai, do të nevojitet pas luftës.
Ai shtoi se aleatët e SHBA do të preken më shumë se SHBA nëse kërcënimi iranian bëhet realitet.
Duke iu referuar luftës në përgjithësi, komunikata e G7 kërkoi “ndalim të menjëhershëm të sulmeve ndaj civilëve dhe infrastrukturës civile”
“Nuk mund të ketë asnjë justifikim për qëllim të qëllimshëm të synimit të civilëve në situata të konfliktit të armatosur, si dhe sulme ndaj objektivave diplomatike,” thuhet në të.
Deklarata nuk përmendi palët luftuese me emër, por mesazhi duket se ishte më shumë drejtuar Iranit, i cili, përveç mbylljes së ngushticës, ka sulmuar gjithashtu objektiva civile në vendet e Gjirit Arabik të aleatëve të SHBA.
Teherani ka dërguar dronë dhe raketa drejt Izraelit, por edhe drejt shumicës së vendeve të Gjirit Arabik ku SHBA ka baza ushtarake dhe aleanca të tjera.
Përveç se i ka sulmuar ato, Irani ka goditur gjithashtu aeroporte, apartamente banimi, ambasada amerikane dhe vende energjetike në një rajon ku shumica e vendeve janë lojtarë kryesorë në prodhimin e naftës dhe gazit.
