Edhe pse procedurat mjekësore janë të domosdoshme dhe shpesh shpëtojnë jetë, kjo nuk do të thotë se ato janë pa dhimbje.
Madje, edhe ndërhyrjet që kryhen nën anestezi të përgjithshme, e cila synon të bllokojë ndjesinë e dhimbjes gjatë operacionit, mund të shoqërohen me shqetësime të mëdha gjatë rikuperimit.
Megjithatë, disa procedura konsiderohen dukshëm më të dhimbshme se të tjerat, pavarësisht pragut individual të durimit ndaj dhimbjes.
Mjeku konsulent i kujdesit parësor, Dr Dean Eggitt, ka renditur disa nga ndërhyrjet dhe procedurat më të dhimbshme, për t’i ndihmuar pacientët të kuptojnë më mirë çfarë i pret dhe si mund ta lehtësojnë rikuperimin.
Sipas tij, një operacion i madh nuk është domosdoshmërisht më i dhimbshëm se një ndërhyrje më e vogël, pjesërisht për shkak të nivelit të medikamenteve kundër dhimbjes që u jepen pacientëve.
Ai thekson se, ndonëse çdo person e përjeton dhimbjen ndryshe, disa procedura njihen për dhimbjen që shkaktojnë, si bashkimi i vertebrave, kirurgjia e hapur e kraharorit dhe zëvendësimi total i gjurit.
Sipas mjekut, këto ndërhyrje prekin kockat dhe nervat dhe nuk lejojnë imobilizim të plotë pas operacionit. Kjo do të thotë se, edhe nëse vetë ndërhyrja nuk ndihet shumë për shkak të anestezisë, fizioterapia intensive që kërkohet për rikuperim të plotë mund të jetë shumë e dhimbshme.
Biopsia e palcës së kockës
Kjo procedurë kryhet zakonisht për dy arsye: për të mbledhur qeliza staminale për dhurim ose për të testuar praninë e qelizave kancerogjene.
Palca e kockës është indi sfungjeror që ndodhet në qendër të disa kockave dhe prodhon lloje të ndryshme qelizash të gjakut: rruaza të kuqe, rruaza të bardha dhe trombocite.
Transplantet e qelizave staminale përdoren për të trajtuar sëmundje ku palca është dëmtuar dhe nuk prodhon më qeliza të shëndetshme të gjakut, si leucemia, limfoma dhe anemia drapërocitare.
Para procedurës, pacientët ose dhuruesit vendosen nën anestezi lokale ose të përgjithshme. Më pas, një gjilpërë futet në kockën e ijeve për të marrë lëngun e palcës së kockës.
Ata që janë zgjuar dhe marrin vetëm anestezi lokale mund të ndiejnë një tërheqje të fortë kur qelizat e palcës nxirren.
Pas procedurës mbetet një plagë e vogël shpimi dhe shpesh mavijosje rreth vendit të biopsisë. Shumë pacientë përjetojnë dhembje të kockës për disa ditë, e cila zakonisht lehtësohet me qetësues të lehtë. Si në çdo ndërhyrje, ekziston edhe një rrezik i vogël infeksioni.
Punksioni lumbar
I njohur edhe si “spinal tap”, punksioni lumbar është një nga procedurat më të frikshme për pacientët, sepse zakonisht kryhet ndërsa ata janë zgjuar.
Kjo ndërhyrje përfshin futjen e një gjilpëre në pjesën e poshtme të shpinës, mes kockave të shtyllës kurrizore. Ajo përdoret zakonisht për të zbuluar nëse simptomat lidhen me probleme të trurit ose të shtyllës kurrizore, por mund të përdoret edhe për trajtimin e infeksioneve, disa llojeve të kancerit ose për administrimin e anestezisë.
Shumë pacientë raportojnë ndjesi presioni, sikleti dhe shpimi pak sekonda pasi futet gjilpëra.
Nëse procedura bëhet për analiza, merret një sasi e vogël lëngu nga shtylla kurrizore, e cila dërgohet për testim. Nëse bëhet për trajtim, ilaçet ose anestezia injektohen drejtpërdrejt aty.
Pas punksionit lumbar, nuk është e pazakontë të shfaqen dhimbje koke, dhimbje shpine, gjakderdhje ose ënjtje në vendin ku është futur gjilpëra.
Në raste më të rralla, mund të shkaktojë dhimbje afatgjata në shpinë, infeksion, dëmtim nervor, humbje ndjeshmërie në duar dhe këmbë, humbje dëgjimi, shikim të dyfishtë ose mpiksje gjaku.
Kirurgjia e hapur e zemrës dhe sternotomia
Kirurgjia e hapur e kraharorit përfshin çdo operacion ku kirurgu bën një prerje të madhe në gjoks për të hapur kafazin e kraharorit dhe për të pasur qasje te zemra dhe mushkëritë.
Kjo procedurë kryhet më shpesh në operacionet e hapura të zemrës dhe realizohet nën anestezi të përgjithshme. Pas ndërhyrjes, të dy pjesët e sternumit bashkohen me tela çeliku ose pajisje të ngjashme për të stabilizuar kockën.
Vetëm kockës së gjoksit mund t’i duhen rreth 12 javë për t’u shëruar. Më pas qepen muskujt dhe lëkura.
Pacientët përjetojnë zakonisht dhimbje nga mesatare deri në të forta, sidomos gjatë lëvizjes, kollitjes dhe frymëmarrjes së thellë.
Sipas NHS, pas operacionit është normale të ketë dhimbje, ngurtësi dhe mpirje në shpinë, qafë, shpatulla, krahë dhe gjoks. Këto shqetësime lidhen me ndërhyrjen në sternum, ligamentet dhe procesin e shërimit të plagës, por zakonisht përmirësohen me kalimin e kohës.
Shërbimi shëndetësor britanik këshillon përdorimin e rregullt të qetësuesve, në mënyrë që pacientët të mund të lëvizin, të flenë dhe të kolliten më lehtë. Sipas rekomandimeve, është më mirë të parandalohet dhimbja sesa të pritet derisa ajo të bëhet e fortë.
Zëvendësimi total i gjurit
Zëvendësimi i gjurit përjetohet ndryshe nga pacientë të ndryshëm, por shumë e konsiderojnë si një nga ndërhyrjet më të dhimbshme për shkak të rehabilitimit të gjatë dhe intensiv.
Normalisht, gjuri lëviz pa pengesa sepse skajet e kockave janë të mbuluara me një shtresë kërci të fortë. Por kur ky kërc dëmtohet nga lëndimi ose osteoartriti, kockat fërkohen me njëra-tjetrën, duke shkaktuar dhimbje dhe ngurtësi në nyje.
Sipas Dr Eggitt, gjëja më e rëndësishme për rikuperimin është planifikimi paraprak. Pacienti nuk duhet të mendojë vetëm për qetësuesit, por edhe për ulësen, mënyrën e gjumit dhe aktivitetet e përditshme pas operacionit.
Procedura kryhet me anestezi të përgjithshme ose lokale, kjo e fundit injektohet në shtyllën kurrizore për të mpirë trupin nga beli e poshtë.
Në një zëvendësim total, hiqet pjesa e poshtme e kockës së kofshës dhe pjesa e sipërme e tibias, dhe ato zëvendësohen me pjesë metalike dhe plastike që fiksohen në vend. Kapaku i gjurit vendoset sërish mbi nyje, ndërsa prerja mbyllet me qepje ose kapëse dhe mbulohet me fashë.
Koha e rikuperimit ndryshon sipas moshës dhe gjendjes së përgjithshme shëndetësore, por mjekët këshillojnë që pacienti të nisë të ecë sa më shpejt të jetë e mundur pas operacionit, me ndihmën e patericave ose të një mbështetëseje për ecje.
Sa më shumë të vonohet lëvizja, aq më i vështirë bëhet rikuperimi. NHS rekomandon edhe ngritjen në këmbë dhe ecjen për pesë minuta çdo orë për të parandaluar mpiksjen e gjakut, si edhe mbajtjen e këmbës të ngritur për të ulur ënjtjen.
Histeroskopia
Histeroskopia është një procedurë që përdoret për të ekzaminuar pjesën e brendshme të mitrës duke kaluar një pajisje të hollë, të ngjashme me teleskopin, përmes qafës së mitrës.
Sipas Kolegjit Mbretëror të Obstetërve dhe Gjinekologëve, një e treta e grave që i nënshtrohen kësaj procedure raportojnë nivele dhimbjeje shtatë ose më shumë nga dhjetë.
Për këtë arsye, pacientet duhet të kenë mundësinë të marrin anestezi lokale ose të përgjithshme. Gjithashtu, duhet të merret parasysh historia mjekësore e secilës grua, përfshirë përvoja traumatike gjatë vendosjes së spiralës kontraceptive.
Edhe pse mund të jetë e pakëndshme, histeroskopia ndihmon në diagnostikimin ose trajtimin e shumë problemeve, si fibromat, rritjet e vogla në mitër, abortet e përsëritura dhe gjakderdhjen pas menopauzës.
Për lehtësimin e dhimbjes, NHS rekomandon marrjen e ibuprofenit ose paracetamolit një orë para procedurës, si edhe kërkimin e anestezisë së përgjithshme ose të një injeksioni qetësues për relaksim. Megjithatë, jo të gjitha spitalet apo klinikat i ofrojnë këto mundësi. /GazetaExpress/
