Pesë libra nga nobelistët që ia vlen të lexohen, sipas Akademisë Suedeze
Akademia Suedeze ka publikuar një përzgjedhje veprash nga autorë të vlerësuar me Çmimin Nobel në Letërsi, duke u ofruar lexuesve disa orientime për t’u njohur më nga afër me krijimtarinë e tyre.
Në listë përfshihen romane dhe vepra letrare nga autorë të ndryshëm, të cilët përmes stileve, temave dhe botëve të tyre artistike kanë lënë gjurmë të rëndësishme në letërsinë bashkëkohore.
Anëtarë dhe ekspertë të lidhur me Akademinë kanë ndarë gjithashtu vlerësimet e tyre për secilën prej veprave të rekomanduara.
“Herscht 07769” – László Krasznahorkai
Në mesin e rekomandimeve është romani “Herscht 07769” i shkrimtarit hungarez László Krasznahorkai.
Anna-Karin Palm e përshkruan veprën si një roman ku ngjarjet e pazakonta dhe shqetësuese fillojnë gradualisht të pushtojnë realitetin e personazheve.
Në qendër të veprës qëndron kontrasti mes ngrohtësisë së thjeshtë njerëzore dhe dhunës e urrejtjes që përshkojnë shoqërinë.
Një rol i veçantë në atmosferën e romanit luan edhe muzika e Johann Sebastian Bach-ut, e cila shfaqet si simbol i bukurisë, rendit dhe harmonisë, pothuajse si një ëndërr e largët përballë kaosit që rrethon personazhet.
“The Vegetarian” – Han Kang
Një tjetër vepër e rekomanduar është romani i njohur “The Vegetarian” i shkrimtares koreanojugore Han Kang.
Romani ndërton një portret të fortë të një shoqërie patriarkale, ku individi përballet me presionin e normave, karrierës, familjes dhe konvencioneve të ngurta shoqërore.
Steve Sem-Sandberg e cilëson “The Vegetarian” si veprën që i dha Han Kangut njohje të gjerë ndërkombëtare.
Libri fitoi gjithashtu International Booker Prize në vitin 2016.
Historia nis me një vendim në dukje të thjeshtë: një grua koreanojugore vendos papritur të mos konsumojë më mish.
Por ky akt gradualisht shndërrohet në një rebelim shumë më të thellë kundër pritshmërive të familjes dhe shoqërisë, duke e çuar rrëfimin në territore gjithnjë e më të errëta psikologjike.
“I Remain in Darkness” – Annie Ernaux
Anne Swärd rekomandon librin “I Remain in Darkness” të shkrimtares franceze Annie Ernaux.
Vepra trajton një nga periudhat më të dhimbshme të jetës së autores: vitet e fundit të nënës së saj, e cila përballet me demencën dhe humbjen graduale të kujtesës.
Swärd e përshkruan librin si një nga veprat më të shkurtra të Ernaux, por njëkohësisht ndër më të dendurat dhe emocionalisht më të fuqishmet.
Lexo edheBill Nighy: “Ika në Paris për t’u bërë shkrimtar dhe përfundova duke lypur në rrugë”
Përmes një stili të përmbajtur dhe të drejtpërdrejtë, Ernaux trajton marrëdhënien mes nënës dhe vajzës, plakjen, humbjen dhe përpjekjen për të ruajtur kujtimin e një njeriu që po largohet gradualisht.
“Septology” – Jon Fosse
Në listën e rekomandimeve është edhe “Septology”, një prej veprave më ambicioze në prozë të shkrimtarit norvegjez Jon Fosse.
Anders Olsson veçon mënyrën se si Fosse e ndërton motivin e dyzimit dhe të identitetit, të pasqyruar edhe përmes një pikture nga e cila narratori nuk arrin të ndahet.
“Septology” përbëhet nga tri vëllime: “The Other Name”, “I is Another” dhe “A New Name”.
Vepra e plotë shtrihet në rreth 1,250 faqe dhe është ndërtuar në formën e një monologu të gjatë e ritmik.
Në qendër është një artist i moshuar, i cili mendon për jetën, besimin, artin dhe një tjetër burrë që mban të njëjtin emër me të.
Përmes kësaj marrëdhënieje të pazakontë, Fosse eksploron pyetje mbi identitetin, ekzistencën, vetminë dhe kufirin mes një njeriu dhe versionit tjetër të vetvetes.
“Desertion” – Abdulrazak Gurnah
Akademia rekomandon gjithashtu “Desertion” të shkrimtarit Abdulrazak Gurnah.
Ellen Mattson e cilëson romanin si një vepër të shkruar me finesë, ku ndërthuren kujtesa, dashuria, humbja dhe marrëdhëniet që vazhdojnë të lidhin njerëzit edhe kur mes tyre qëndrojnë dekada dhe distanca të mëdha.
Një ngjarje në dukje personale bëhet pikënisja e një rrëfimi që shtrihet në kohë dhe përfshin disa breza.
Historia, kolonializmi, ndarja dhe pasojat që zgjedhjet e një brezi mund të kenë te brezat e ardhshëm ndërthuren në një roman ku jeta private dhe historia e madhe bëhen të pandashme.
Një udhërrëfyes drejt letërsisë së nobelistëve
Përmes këtyre rekomandimeve, Akademia Suedeze synon t’u japë lexuesve një pikënisje për të eksploruar krijimtarinë e disa prej autorëve më të rëndësishëm të letërsisë moderne.
Pesë veprat janë shumë të ndryshme nga njëra-tjetra, por bashkohen nga tema universale si identiteti, kujtesa, humbja, dhuna, shoqëria, natyra dhe kërkimi i kuptimit të ekzistencës.
Lista shërben kështu jo vetëm si një përzgjedhje librash të vlerësuar nga kritikët, por edhe si një ftesë për të hyrë më thellë në universet letrare të shkrimtarëve që kanë marrë çmimin më prestigjioz të letërsisë botërore.
