PDK deri në vitin 2030!
Shkruan: Bahri Bivolaku
Rilindja e Partisë: Nga Struktura te Forca, nga Anëtari te Lideri!
Parti moderne – rrjet aktiv – demokraci funksionale – politikë me dije dhe karakter
PIKA E KTHESËS
PDK-ja nuk ka nevojë vetëm për një riorganizim strukturor. Ka nevojë për një ndryshim të kulturës politike.
Nuk mjafton të ndërrojmë emrat e degëve, të nëndegëve apo të organeve. Nëse në strukturën e re vendosim të njëjtën mendësi të vjetër, atëherë kemi ndryshuar vetëm organogramin, jo partinë.
Prandaj, pika e kthesës duhet të jetë e dyfishtë:
Ndryshim i strukturës ndryshim i profilit politik.
PDK-ja duhet të ndërtojë një subjekt ku pozita nuk është privilegj, por përgjegjësi; anëtarësia nuk është numër, por burim demokracie; ndërsa dija nuk është dekor, por instrument politik.
⸻
I. NJERIU I RI POLITIK I PDK-së
Politikani dhe politikania e PDK-së së re duhet të kenë disa virtyte dhe aftësi themelore.
1. Guximin
Guxim për të marrë qëndrim.
Guxim për të thënë të vërtetën edhe kur është e papërshtatshme.
Guxim për të mbrojtur interesin e shtetit, subjektit dhe qytetarit.
Politika pa guxim kthehet në përshtatje.
2. Ndershmërinë dhe devotshmërinë ndaj përgjegjësisë publike
Funksioni politik nuk duhet të shihet si mundësi për përfitim personal.
Ai duhet të kuptohet si besim i marrë nga qytetari.
3. Dijën politike
Nuk mund të bëhet politikë serioze pa njohur:
* sistemet politike;
* institucionet;
* historinë politike;
* marrëdhëniet ndërkombëtare;
* ekonominë;
* demokracinë;
* proceset integruese;
* realitetin politik të Kosovës.
Nuk mjafton të jesh aktivist. Duhet të dish pse je aktiv.
4. Aftësinë për të artikuluar qartë një ide
Një politikë që nuk mund të shpjegohet qartë te qytetari, nuk është politikë e përfunduar.
Politikani duhet të dijë:
çfarë mendon, pse e mendon dhe çfarë propozon.
5. Të dijë pse mban një post
Çdo funksionar duhet të jetë në gjendje t’i përgjigjet tri pyetjeve:
Pse jam këtu?
Çfarë duhet të bëj?
Çfarë rezultati duhet të jap?
Nëse nuk di t’u përgjigjet, posti ka filluar të bëhet qëllim në vetvete.
6. Gatishmërinë për ta ndarë dijen
Dija individuale nuk duhet të mbetet pronë personale.
Ajo duhet të shndërrohet në:
dije të ekipit → kapacitet të subjektit → vlerë politike.
Ky duhet të jetë një nga parimet e PDK-së së re.
7. Njohjen e kundërshtarit politik
Nuk mund ta sfidosh një subjekt politik nëse nuk e njeh:
* programin e tij;
* konceptet politike;
* narrativën;
* mënyrën e komunikimit;
* bazën elektorale;
* dobësitë dhe fuqitë e tij.
Kundërshtari nuk mposhtet duke e sharë. Mposhtet duke e kuptuar dhe duke ofruar alternativë më të mirë.
8. Njohjen e veçantisë së shtetit të Kosovës
Politikani i PDK-së duhet të ketë njohuri të thella për rrethanat në të cilat është ndërtuar shteti i Kosovës dhe problemet që burojnë nga kjo veçanti:
* historia e shtetformimit;
* lufta;
* ndërhyrja ndërkombëtare;
* pavarësia;
* njohjet;
* raportet me aleatët;
* dialogu;
* veriu;
* raportet rajonale;
* integrimet euroatlantike.
Kosova nuk mund të qeveriset me njohuri të përgjithshme politike.
9. Njohjen e origjinës së subjektit
Një anëtar i PDK-së duhet ta dijë:
nga ka ardhur subjekti, pse është krijuar, çfarë ka përfaqësuar dhe çfarë përgjegjësie historike mbart.
Origjina nuk duhet të jetë vetëm kujtim.
Duhet të jetë themel mbi të cilin ndërtohet e ardhmja.
⸻
II. NGA “DEGA” TE RRJETI POLITIK LOKAL
Struktura e vjetër:
Degë → nëndegë → kryesi → këshill → delegatë
duhet të zëvendësohet gradualisht me:
Qendër → koordinator → ekipe lokale → anëtarë.
Ekipet lokale mund të kenë 7–15 anëtarë, me objektiva të qarta dhe mandat të përcaktuar.
Nuk kërkohet një piramidë me dhjetëra poste.
Kërkohet ekip që punon.
⸻
III. NGA KRYETARI TE KOORDINATORI
Koordinatori nuk është pronar i strukturës.
Ai:
* ka mandat;
* ka objektiva;
* raporton;
* vlerësohet;
* mund të zëvendësohet.
Asnjë pozitë pa mandat.
Asnjë mandat pa përgjegjësi.
Asnjë përgjegjësi pa rezultat.
⸻
IV. PARTIA NUK ORGANIZOHET VETËM SIPAS TERRITORIT
PDK-ja duhet të ndërtojë rrjete kombëtare:
* Rrjeti i Profesionistëve;
* Rrjeti i Rinisë;
* Rrjeti i Gruas;
* Rrjeti i Diasporës;
* Rrjeti i Biznesit;
* Rrjeti i Akademikëve dhe Ekspertëve;
* Rrjeti i Aktivistëve.
Këtyre mund t’u shtohen rrjete të juristëve, ekonomistëve, mjekëve, teknologëve, diplomacisë, bujqësisë, kulturës etj.
Kështu një anëtar nuk është vetëm “anëtar i degës”.
Ai bëhet pjesë e një ekosistemi politik ku dija dhe aftësia e tij kanë vend.
⸻
V. DEMOKRACIA DIGJITALE
Çdo anëtar duhet të ketë profil në platformën e partisë.
Lexo edheKur shumica nuk mjafton: Kurti dhe sprova e konsensusit
Të mund:
* të propozojë;
* të votojë;
* të konsultohet;
* të aplikojë për përgjegjësi;
* të raportojë aktivitetin;
* të shohë vendimet;
* të vlerësojë strukturat.
Kjo e kthen anëtarin nga shikues në pjesëmarrës.
⸻
VI. KANDIDATËT DUHET TË FITOHEN, JO VETËM TË EMËROHEN
Përzgjedhja e kandidatëve duhet të bazohet në:
meritë integritet dije punë besim të anëtarësisë.
Aty ku është e mundur, të përdoren mekanizma të primareve ose votimit të drejtpërdrejtë të anëtarësisë.
Kjo e ndërpret kulturën:
“Kush e njeh kë?”
dhe e zëvendëson me:
“Çfarë ke bërë dhe çfarë mund të bësh?”
⸻
VII. AKADEMIA POLITIKE E PDK-së
PDK-ja duhet të krijojë një Akademi Politike të përhershme.
Jo si dekor, por si shkollë e përgatitjes së kuadrove.
Fushat:
* politikë;
* juridik;
* ekonomi;
* administratë;
* diplomaci;
* siguri;
* komunikim;
* qeverisje;
* marrëdhënie ndërkombëtare;
* menaxhim politik.
Qëllimi:
Të mos presim që politika t’i prodhojë kuadrot. Ta prodhojmë ne gjeneratën e re të kuadrove politike.
⸻
VIII. MËRGATA – NGA “DEGË JASHTË” NË RRJET GLOBAL
Zyra për Mërgatën duhet të jetë profesionale dhe e lidhur drejtpërdrejt me qendrën.
Modeli:
Zyra për Mërgatën
↓
Koordinatorët shtetërorë
↓
Bërthamat 5–15 anëtarëshe
↓
Rrjeti Global i PDK-së
Këshilli i Mërgatës duhet të jetë përfaqësues dhe këshillues.
Përfaqësimi duhet të fitohet përmes aktivitetit, jo vetëm përmes emërimit.
⸻
IX. PERFORMANCA SI MATËS I ORGANIZATËS
Çdo strukturë duhet të ketë objektiva.
Të matet:
* sa anëtarë aktivizoi;
* sa njerëz kontaktoi;
* sa aktivitete organizoi;
* sa ide prodhoi;
* sa profesionistë përfshiu;
* sa qytetarë dëgjoi;
* çfarë rezultati dha.
Në fund të vitit duhet të ketë një pyetje të thjeshtë:
Çfarë rezultati prodhoi kjo strukturë?
Jo:
Sa poste kishte?
⸻
X. KËSHILLI I ETIKËS DHE MERITËS
Një organ që mbron:
* integritetin;
* transparencën;
* konkurrencën e ndershme;
* standardet etike;
* shmangien e konfliktit të interesit;
* të drejtën e anëtarit për ankesë.
Kjo duhet të jetë një garanci kundër kapjes së strukturave nga individë ose grupe.
⸻
XI. PDK-ja PARA VETES KA DY BETEJA
Dhe këtu mendoj se qëndron përfundimi më i rëndësishëm i gjithë konceptit.
Beteja e parë: brenda vetes
Për:
* demokraci të brendshme;
* meritokraci;
* dije;
* përgjegjësi;
* gjeneratë të re;
* reformim organizativ;
* çlirimin e strukturave nga formalizmi.
Beteja e dytë: jashtë institucionit
Për:
* qytetarin;
* alternativën qeverisëse;
* programin;
* besimin publik;
* mbrojtjen e interesit shtetëror;
* rikthimin e PDK-së si forcë politike me vizion.
Nuk mund të fitohet beteja e jashtme pa e fituar më parë betejën e brendshme.
Prandaj, PDK 2030 nuk duhet të jetë thjesht një projekt për ndryshimin e statutit. Duhet të jetë një projekt për ndryshimin e mënyrës së të bërit politikë.
Dhe mesazhi përfundimtar do ta vendosja kështu:
PDK-ja nuk duhet të jetë partia me më shumë struktura.
Duhet të jetë partia me më shumë njerëz të përgatitur.
Jo më shumë poste – më shumë përgjegjësi.
Jo më shumë kryetarë – më shumë liderë.
Jo më shumë struktura – më shumë rrjet.
Jo më shumë emra – më shumë meritë.
Jo më shumë zhurmë – më shumë dije.
Jo më shumë premtime – më shumë rezultate.
Sepse pika e kthesës nuk është vetëm të ndryshojmë mënyrën se si organizohet PDK-ja.
Pika e kthesës është të ndryshojmë mënyrën se si PDK-ja mendon, vepron dhe bën politikë.
Beteja është brenda dhe jashtë institucionit.
Për ta fituar atë, PDK-ja duhet të ketë strukturë moderne, rrjet aktiv, demokraci funksionale dhe njerëz me dije, guxim, karakter e përgjegjësi.
Ky, sipas meje, është boshti që mund ta mbajë të gjithë dokumentin “PDK 2030” – nga reforma organizative te reforma e kulturës politike.
