Shkencëtarët britanikë kanë arritur një përparim të madh duke krijuar për herë të parë një ezofag të rritur në laborator që mund të rikthejë aftësinë për të gëlltitur. Ky zhvillim mund të ndryshojë trajtimin për foshnjat që lindin me defekte të rënda të lindjes.
Studiues nga Great Ormond Street Hospital dhe University College London krijuan një pjesë zëvendësuese të ezofagut dhe e përdorën në transplantim tek kafshët, duke u mundësuar atyre të hanë normalisht.
Indi u zhvillua duke përdorur qelizat e vetë pacientit, çka do të thotë se nuk nevojiten ilaçe kundër refuzimit – një avantazh i madh, pasi këto ilaçe shpesh dobësojnë sistemin imunitar.
Ky përparim mund të ndihmojë në të ardhmen fëmijët që lindin me atresi ezofageale, një gjendje e rrallë ku ezofagu nuk lidhet siç duhet me stomakun. Në raste të rënda, foshnjat nuk mund të gëlltisin normalisht dhe rrezikojnë komplikime serioze si mbytja apo pneumonia.
Sot, trajtimet janë shumë invazive dhe shpesh kërkojnë operacione të shumta për të rindërtuar ezofagun duke përdorur pjesë të stomakut ose zorrëve. Këto ndërhyrje mund të shkaktojnë probleme afatgjata, përfshirë vështirësi në frymëmarrje, tretje dhe madje rrezik më të lartë për kancer.
Në studimin e publikuar në Nature Biotechnology, shkencëtarët përdorën një ezofag derri – i ngjashëm me atë njerëzor – nga i cili hoqën të gjitha qelizat, duke lënë vetëm strukturën bazë. Më pas shtuan qeliza muskulore nga organizmi pritës.
Pas një jave rritjeje në laborator, indi u implantua dhe u integrua me trupin. Të gjitha kafshët e testuara mbijetuan, ushqeheshin normalisht dhe u zhvilluan shëndetshëm. Brenda gjashtë muajsh, ezofagu i ri zhvilloi muskuj, nerva dhe enë gjaku, duke funksionuar si një organ i vërtetë.
Drejtuesi i studimit, Paolo De Coppi, tha se kjo teknologji mund të revolucionarizojë trajtimin brenda pak vitesh. Ai e krahasoi këtë zhvillim me përdorimin e valvulave të zemrës nga derri, që tashmë është praktikë e zakonshme në kirurgji.
Studiuesit besojnë se transplantet e personalizuara për fëmijët mund të bëhen realitet brenda pesë viteve. Qelizat mund të merren gjatë procedurave rutinë dhe të përdoren për të krijuar një ezofag të ri që përshtatet plotësisht me trupin.
Për familjet, ky zhvillim sjell shpresë të madhe. Fëmijë si Casey McIntyre, i cili ka kaluar disa operacione të vështira për shkak të mungesës së një pjese të ezofagut, mund në të ardhmen të shmangin vite të tëra trajtimesh të rënda.
Megjithatë, disa ekspertë kërkojnë kujdes. Dusko Ilic nga King’s College London thekson se ende nuk ka prova që ky organ i krijuar mund të rritet bashkë me fëmijën. Sipas tij, nevojiten studime afatgjata për të konfirmuar efektivitetin dhe sigurinë.
Aktualisht, studiuesit po punojnë për të përmirësuar këtë teknologji dhe për t’u përgatitur për testimet e para tek njerëzit. Nëse rezulton e suksesshme, kjo metodë mund të hapë rrugën për riparimin e organeve të tjera në të ardhmen. /GazetaExpress/
