Ekspertja paralajmëron për sallatat e paketuara: Çfarë duhet të dini për rrezikun nga bakteret dhe parazitët
Sallatat e gatshme në qese janë një zgjidhje praktike për shumë konsumatorë, por një eksperte e mikrobiologjisë ushqimore paralajmëron se, në rrethana të caktuara, ato mund të krijojnë kushte të favorshme për shumimin e mikroorganizmave të dëmshëm.
Dr. Primrose Freestone, mikrobiologe në University of Leicester, ka deklaruar se personalisht shmang sallatat e paketuara, duke argumentuar se lagështia, lëngjet e çliruara nga gjethet e prera dhe koha e ruajtjes mund të favorizojnë rritjen e disa baktereve.
Paralajmërimi vjen në një periudhë kur autoritetet shëndetësore po monitorojnë një rritje të rasteve të ciklosporiazës, një infeksion gastrointestinal i shkaktuar nga paraziti mikroskopik Cyclospora cayetanensis.
Në Shtetet e Bashkuara, një shpërthim i madh gjatë verës së vitit 2026 është lidhur me sallatën iceberg të ardhur nga Meksika. Deri më 5 gusht, CDC raportonte 6,358 raste të lidhura me këtë shpërthim në 15 shtete, 278 shtrime në spital dhe dy vdekje.
Edhe Britania ka regjistruar rritje të rasteve
Në Mbretërinë e Bashkuar, situata është ndryshe.
UK Health Security Agency raportoi 67 raste të ciklosporiazës mes 30 prillit dhe 15 korrikut 2026. Nga 51 pacientë për të cilët ekzistonin të dhëna udhëtimi, 48 kishin vizituar Meksikën. Autoritetet britanike nuk kanë raportuar një shpërthim të lidhur me sallatat e paketuara të shitura në supermarketet britanike.
Cyclospora nuk qarkullon natyrshëm në Britani dhe zakonisht transmetohet përmes ushqimit ose ujit të kontaminuar. Produkte si sallatat, barishtet dhe frutat e buta janë lidhur më parë me raste dhe shpërthime të infeksionit.
Simptomat mund të përfshijnë diarre të shpeshtë ujore, dhimbje dhe ngërçe abdominale, fryrje, të përziera, lodhje, humbje të oreksit dhe peshës.
Për shumicën e njerëzve infeksioni kalon vetë, por simptomat mund të zgjasin me javë ose të rikthehen. Personat me sistem imunitar të dobësuar janë më të rrezikuar nga një formë më e rëndë ose e zgjatur e sëmundjes.
Pse sallatat në qese shqetësojnë disa mikrobiologë?
Dr. Freestone ka studiuar prej vitesh sjelljen e baktereve në sallatat e paketuara.
Në një studim laboratorik të University of Leicester, studiuesit zbuluan se lëngjet që çlirohen nga gjethet e dëmtuara të sallatës mund të favorizojnë shumëfishimin e bakterit Salmonella dhe ta ndihmojnë atë të ngjitet më fort në sipërfaqen e gjetheve dhe në plastikën e paketimit.
Në kushte eksperimentale, prania e lëngjeve të gjetheve rriti rritjen e Salmonella-s deri në 2,400 herë krahasuar me grupin e kontrollit. Megjithatë, autorët theksuan se studimi nuk kishte për qëllim të tregonte se sallatat e paketuara në shitje përmbanin Salmonella; ai analizonte se çfarë ndodh nëse bakteri është tashmë i pranishëm.
Gjethet e sallatës kanë gjithashtu sipërfaqe të parregullta, ku mikroorganizmat mund të ngjiten më lehtë. Ndryshe nga shumë ushqime të tjera, sallata konsumohet zakonisht e pagatuar, kështu që nuk kalon nëpër procesin e nxehtësisë që do të shkatërronte shumë patogjenë.
Sallata ka qenë e përfshirë edhe në shpërthime të E. coli
Lexo edheViagra mund të ketë rol të papritur kundër përhapjes së kancerit, zbulojnë studiuesit
Rreziku nga perimet me gjethe nuk lidhet vetëm me Cyclospora-n.
Në vitin 2024, Britania përjetoi një shpërthim kombëtar të një lloji të E. coli që prodhon toksinën Shiga, STEC O145:H28. Hetimi epidemiologjik e lidhi shpërthimin veçanërisht me sallatën e përdorur në sanduiçe të parapaketuara.
Në total u identifikuan 293 raste të konfirmuara; një pjesë e konsiderueshme e pacientëve u shtruan në spital dhe u regjistruan edhe komplikime të rënda. Hetuesit nuk arritën të përcaktonin përfundimisht burimin fillestar të kontaminimit.
STEC mund të shkaktojë diarre të rëndë, përfshirë diarre me gjak, dhe në raste të caktuara sindromën hemolitiko-uremike, një komplikim serioz që mund të dëmtojë veshkat.
A duhet të hiqni dorë nga sallata?
Jo domosdoshmërisht.
Deklarata e Dr. Freestone se ajo “nuk do të prekte kurrë një sallatë në qese” është qëndrimi personal i ekspertes dhe nuk përbën një rekomandim të përgjithshëm të autoriteteve shëndetësore.
Perimet me gjethe mbeten pjesë e rëndësishme e një diete të shëndetshme. Çështja kryesore është trajtimi dhe ruajtja e tyre në mënyrë të sigurt.
CDC, në kuadër të shpërthimit aktual të Cyclospora-s në SHBA, rekomandon larjen e mirë të produkteve të freskëta nën ujë të rrjedhshëm. Autoriteti amerikan paralajmëron gjithashtu se larja nuk mund të garantojë eliminimin e plotë të Cyclospora-s.
Duhet respektuar gjithmonë data e përdorimit dhe udhëzimet e ruajtjes në paketim. Sallata që ka marrë ngjyrë të errët, është tepër e lagësht, e vyshkur ose ka shenja prishjeje duhet hedhur.
Studimi i Leicester-it sugjeron gjithashtu që, pasi një qese sallate hapet, ajo duhet konsumuar sa më shpejt dhe të mbahet vazhdimisht në frigorifer.
Kujdes i veçantë për personat më vulnerabël
Rreziku nga një sallatë e kontaminuar mbetet përgjithësisht i ulët, por pasojat e një infeksioni ushqimor mund të jenë më serioze te të moshuarit, gratë shtatzëna, fëmijët shumë të vegjël dhe personat me sistem imunitar të dobësuar.
Nëse shfaqet diarre e fortë ose e zgjatur, veçanërisht pas një udhëtimi jashtë vendit, autoritetet shëndetësore rekomandojnë konsultimin me mjekun dhe përmendjen e historisë së udhëtimit.
Mesazhi kryesor nuk është se sallata duhet shmangur, por se edhe ushqimet që konsiderohen të freskëta dhe të shëndetshme mund të bartin rrezik mikrobiologjik nëse kontaminohen dhe nuk ruhen apo trajtohen siç duhet. /GazetaExpress/
