Edicioni i pestë jubilar i Maglaj Spirit Weekend: Kalaja që mblodhi sërish Ballkanin Perëndimor
Maglaj Spirit Weekend nuk është vetëm një festival. Ai përfaqëson një platformë që, përmes kulturës, bashkon liderë të rinj, artistë, aktivistë, përfaqësues të institucioneve, organizatave ndërkombëtare dhe komuniteteve lokale, duke krijuar hapësirë për miqësi të reja, ide dhe bashkëpunim rajonal.
Kur të premten në mbrëmje u shuan dritat mbi kalanë mesjetare të Maglajt dhe në ekran u shfaq kuadri i parë, qindra vizitorë të mbledhur u ulën krah për krah mbi gurë disa shekullorë. Edicioni i pestë jubilar i Maglaj Spirit Weekend, festivalit rajonal të filmit, dialogut dhe muzikës, i mbajtur më 24 dhe 25 korrik, konfirmoi edhe një herë atë që organizatorët e përsërisin që nga dita e parë: kultura është rruga më e shkurtër nga njëri njeri te tjetri.
I organizuar nga Shoqata Rinore Dictum Factum, festivali edhe këtë vit i qëndroi besnik misionit të tij – krijimit të një hapësire ku filmi dhe biseda nxisin diskutime për të ardhmen e përbashkët, pajtimin, identitetin dhe rolin e të rinjve në zhvillimin e shoqërisë. Në edicionet e deritanishme kanë marrë pjesë më shumë se 5,000 pjesëmarrës nga i gjithë rajoni, duke e shndërruar Maglaj Spirit Weekend në një nga nismat kulturore rinore më të njohura në Bosnjë dhe Hercegovinë.
“Ky nuk është vetëm një festival,” thotë Adi Softić, organizator i aktivitetit, duke shtuar: “Duke e organizuar për të pestin vit radhazi në kalanë e Maglajt, po përpiqemi të angazhojmë institucionet, publikun dhe qytetarët, si dhe të tërheqim vëmendjen ndaj nevojës për restaurimin e monumenteve të rëndësishme kulturore dhe historike, siç është kjo kala. Guri që nuk përdoret, shkatërrohet. Ne vendosëm ta përdorim në mënyrën më të bukur të mundshme: duke sjellë këtu të rinj nga i gjithë rajoni.”
Softić thekson se vlera më e madhe e festivalit është pikërisht ajo që nuk shihet në program.
“Vit pas viti, këtu takohen njerëz që përndryshe nuk do të takoheshin kurrë. Dikush nga Prishtina dhe dikush nga Doboj, dikush nga Beogradi ose Tirana dhe dikush nga Žepçe. Ajo që mbetet pas festivalit nuk janë fotografitë, por numrat e telefonit, aplikimet e përbashkëta për projekte dhe miqësitë që zgjasin me vite,” thotë Softić.
Ai thekson veçanërisht rëndësinë e mbështetjes së Bashkimit Evropian, e cila këtë vit paraqitet përmes nismës BE me Ty:
“Kjo mbështetje është e rëndësishme për ne jo vetëm në aspektin material, por edhe për sa i përket promovimit dhe burimeve. Në fund të fundit, gjithçka filloi pikërisht aty – Ambasadorët e Rinj Evropianë të programit WeBalkans janë gjithashtu bashkëthemelues të festivalit. Edhe unë kam qenë Ambasador i Ri Evropian dhe e di se sa shumë dyer mund t’i hapë kjo rrjetë një të riu nga një komunitet i vogël.”
Mbrëmja e parë: Një film që lidh brezat
Pas një dokumentari të shkurtër për punën e Shoqatës Rinore Dictum Factum dhe hapjes solemne, publiku ndoqi shfaqjen e filmit kult rajonal Lajanje na zvezde – një film që prej shumë vitesh bashkon breza të ndryshëm shikuesish përpara të njëjtit ekran.
Lexo edheKy është çmimi i naftës për ditën e sotme
Më pas u zhvillua edhe biseda pranë oxhakut “Duke lidhur dallimet, duke ndërtuar të ardhmen”, ku morën pjesë organizatori i festivalit Adi Softić dhe përfaqësues të rrjetit të Ambasadorëve të Rinj Evropianë të programit WeBalkans. U diskutua për mirëkuptimin e ndërsjellë, bashkëpunimin rajonal, vlerat evropiane dhe përgjegjësinë e të rinjve në ndërtimin e një të ardhmeje të përbashkët për Ballkanin Perëndimor.
Përvojat e tyre i ndanë edhe ambasadoret e reja Ena Hajdarević dhe Jovana Jaćimović, duke theksuar se takime të tilla kanë një rëndësi të paçmueshme – pasi rrjetëzimi dhe përballja me perspektiva të ndryshme nuk krijojnë vetëm miqësi, por edhe mundësi konkrete për projekte të përbashkëta në të ardhmen.
Dita e dytë: Shëtitje nëpër qytet dhe histori që mbeten
E shtuna, 25 korrik, nisi në një atmosferë më të qetë, me një takim mëngjesi për kafe në Qytetin e Vjetër dhe me programin Tour de Maglaj, një vizitë në monumentet kulturore dhe historike të qytetit së bashku me mysafirët e festivalit.
Programi i mbrëmjes u hap me prezantimin e historive të suksesshme rinore dhe rezultateve të bashkëpunimit rajonal të arritura përmes rrjetit të Ambasadorëve të Rinj Evropianë dhe projekteve të Shoqatës. Më pas u shfaq filmi Paviljon, një komedi që, përmes humorit, ngre pyetje mbi dinjitetin, rolet shoqërore dhe marrëdhëniet njerëzore.
Kulmi i mbrëmjes ishte biseda pranë oxhakut “Duke kapërcyer të kaluarën, duke dashur të ardhmen”, ku morën pjesë Jasna Diklić, Selma Ramović dhe Adi Softić. Diskutimi u përqendrua në përballjen me të kaluarën, kulturën e kujtesës, artin si nxitës të ndryshimeve shoqërore dhe përgjegjësinë e brezave të rinj për ndërtimin e një shoqërie më të hapur dhe më tolerante.
“Dashuria, miqësia, bashkimi, puna dhe kureshtja – këto janë ato që i përshtaten një të riu dhe sjellin ndryshime pozitive. Gjithçka tjetër është kalimtare,” tha Jasna Diklić.
Më shumë se një festival – një platformë që bashkon rajonin
Për organizatorët, Maglaj Spirit Weekend prej kohësh nuk është vetëm një program në letër. Ai është një platformë që bashkon liderë të rinj, artistë, aktivistë, përfaqësues të institucioneve, organizatave ndërkombëtare dhe komuniteteve lokale.
Atmosfera autentike e kalasë mesjetare konfirmon çdo vit të njëjtën gjë: Maglaj mund të jetë një vendtakim për të gjithë rajonin – një qytet ku kultura i kapërcen kufijtë, filmi hap dialogun dhe muzika lidh njerëzit.
