Gratë që nuk janë martuar kurrë mund të kenë deri në 85% më shumë rrezik për t’u prekur nga kanceri, ndërsa tek burrat ky rrezik rritet me rreth 70%, sipas një studimi të gjerë shkencor.
Studimi, i cili analizoi të dhëna nga mbi 100 milionë persona, sugjeron se statusi martesor mund të jetë një tregues i rëndësishëm – dhe shpesh i nënvlerësuar – i rrezikut për kancer.
Rritja e rrezikut përfshin disa lloje kanceri, si ai i mushkërive, zorrës së trashë dhe ezofagut, veçanërisht ato që lidhen me faktorë të parandalueshëm si duhanpirja.
Martesa prej kohësh është lidhur me diagnozë më të hershme dhe mbijetesë më të mirë, kryesisht për shkak të mbështetjes emocionale, financiare dhe praktike që partnerët i japin njëri-tjetrit. Por ky studim tregon se ajo mund të ndikojë edhe në vetë shfaqjen e sëmundjes.
Studiuesit analizuan mbi katër milionë raste kanceri të diagnostikuara mes viteve 2015 dhe 2022, duke përfshirë persona mbi moshën 30 vjeç. Në studim u përfshinë edhe çiftet e martuara të së njëjtës gjini, ndërsa një në pesë pjesëmarrës nuk kishte qenë kurrë i martuar.
Rezultatet treguan se burrat beqarë kishin ndjeshëm më shumë gjasa të zhvillonin kancer krahasuar me ata të martuar, të divorcuar apo të ve. Ky dallim ishte edhe më i theksuar tek gratë.
Për disa lloje kanceri, diferencat ishin shumë të mëdha. Burrat që nuk ishin martuar kishin rreth dy herë e gjysmë më shumë gjasa të zhvillonin kancer të ezofagut, ndërsa gratë beqare kishin gati trefish më shumë raste të kancerit të qafës së mitrës krahasuar me gratë e martuara.
Këto dy lloje kanceri lidhen fort me infeksionin nga HPV (virusi papilloma njerëzor), një virus i zakonshëm që transmetohet përmes kontaktit seksual dhe që mund të çojë në zhvillimin e kancerit me kalimin e kohës. Studiuesit sugjerojnë se dallimet në ekspozim dhe në kontrollet parandaluese mund të shpjegojnë pjesërisht këtë hendek.
Për kanceret e tjera që prekin sistemin riprodhues të grave, rreziku më i ulët tek gratë e martuara mund të lidhet edhe me lindjet, të cilat dihet se kanë efekt mbrojtës ndaj disa formave të kancerit.
Ndërkohë, lidhja mes martesës dhe rrezikut për kancer ishte më e dobët për sëmundje që kanë programe të mirëstrukturuara kontrolli, si kanceri i gjirit, i tiroides dhe i prostatës.
Ekspertët theksojnë se këto gjetje nuk do të thonë që martesa në vetvete e parandalon kancerin. Faktorët e stilit të jetesës luajnë rol të madh: personat që shmangin duhanin, alkoolin e tepërt dhe kujdesen për shëndetin kanë më shumë gjasa të jenë edhe në marrëdhënie të qëndrueshme.
Gjithashtu, studimi nuk mori parasysh çiftet që jetojnë bashkë pa u martuar – një aspekt që kërkon studime të mëtejshme.
Në përfundim, studiuesit theksojnë se martesa nuk është një “mburojë magjike”, por mund të shërbejë si një sinjal i rëndësishëm për rrezikun e përgjithshëm ndaj kancerit. Kjo nënkupton se personat beqarë duhet të tregojnë më shumë kujdes ndaj faktorëve të rrezikut, të kryejnë kontrolle të rregullta dhe të ndjekin një stil jetese të shëndetshëm.
Këto gjetje vijnë në një kohë kur vdekshmëria nga kanceri në përgjithësi është në rënie, por disa forma të tij – si kanceri i mëlçisë, i mitrës dhe i kokës dhe qafës – janë në rritje, të nxitura nga faktorë si obeziteti, alkooli dhe infeksionet virale. /GazetaExpress/
