A mund t’i ndërpresin statinat disa persona mbi 75 vjeç? Studimi i ri sjell rezultate interesante, por ekspertët kërkojnë kujdes
Një studim i ri ka ngritur pyetje mbi nevojën për vazhdimin e statinave te disa persona mbi moshën 75-vjeçare që nuk kanë pasur më parë infarkt, goditje në tru apo sëmundje të diagnostikuar aterosklerotike kardiovaskulare.
Studiuesit francezë zbuluan se, në këtë grup shumë specifik pacientësh, ndërprerja e statinave nuk rezultoi më e keqe se vazhdimi i tyre për sa i përket rrezikut të vdekjes gjatë tre viteve të ndjekjes. Megjithatë, autorët theksojnë se rezultatet nuk janë një rekomandim që të moshuarit t’i ndërpresin vetë këto barna.
Çfarë janë statinat dhe pse përdoren?
Statinat janë barna që ulin nivelin e kolesterolit LDL, të njohur si kolesteroli “i keq”, dhe përdoren gjerësisht për të zvogëluar rrezikun e sëmundjeve kardiovaskulare.
Në shumë raste ato përshkruhen për parandalim primar, pra te persona që nuk kanë pësuar ende infarkt apo goditje në tru, por konsiderohen në rrezik për t’i zhvilluar këto probleme në të ardhmen.
Pikërisht përfitimi i vazhdimit të statinave për parandalim primar te personat mbi 75 vjeç ka qenë më pak i qartë, pasi kjo grupmoshë është përfaqësuar më pak në shumë prej studimeve të mëparshme.
Studimi përfshiu 1,160 persona
Studimi SAGA/SITE, i publikuar në The Lancet Healthy Longevity, ishte një provë klinike e randomizuar e zhvilluar në 297 qendra të kujdesit parësor në Francë.
Në analizën kryesore u përfshinë 1,160 persona të moshës 75 vjeç e lart, me moshë mediane 80 vjeç. Të gjithë kishin marrë statina për të paktën një vit për parandalim primar dhe nuk kishin histori të sëmundjes aterosklerotike kardiovaskulare.
Pjesëmarrësit u ndanë në dy grupe: njëri vazhdoi terapinë me statina, ndërsa tjetri e ndërpreu atë. Ata u ndoqën për 36 muaj.
Shkalla e vdekshmërisë ishte e ngjashme
Pas tre vitesh, 7.2 për qind e pjesëmarrësve që kishin ndërprerë statinat kishin vdekur, krahasuar me 7.9 për qind të atyre që kishin vazhduar trajtimin.
Sipas analizës së studiuesve, ndërprerja e statinave përmbushi kriterin e paracaktuar të “jo-inferioritetit” ndaj vazhdimit të trajtimit për vdekshmërinë nga të gjitha shkaqet gjatë tre viteve.
Kjo nuk është e njëjta gjë me të thënit se statinat nuk sjellin përfitime. Studimi testoi nëse ndërprerja ishte dukshëm më e keqe për këtë rezultat dhe në këtë grup të caktuar pacientësh, jo nëse statinat janë të panevojshme për të gjithë personat mbi 75 vjeç.
Studimi gjithashtu nuk gjeti një ndryshim statistikisht domethënës në ngjarjet e mëdha kardiovaskulare mes dy grupeve gjatë periudhës trevjeçare.
Kolesteroli “i keq” u rrit ndjeshëm pas ndërprerjes
Një ndryshim shumë i qartë u pa te niveli i kolesterolit LDL.
Vetëm tre muaj pas ndërprerjes së statinave, niveli mesatar i LDL-së u rrit me rreth 50 për qind, nga afërsisht 115 mg/dL në 171 mg/dL. Te pjesëmarrësit që vazhduan trajtimin, niveli mbeti pothuajse i pandryshuar.
Lexo edheIlaçi që përdoret nga miliona njerëz mund të ngadalësojë Alzheimerin, sugjeron studimi i ri
Kjo është e rëndësishme sepse niveli i lartë i LDL-së lidhet me zhvillimin e aterosklerozës dhe rrezikun kardiovaskular në afat të gjatë.
Për këtë arsye, fakti që nuk u pa një rritje e qartë e vdekshmërisë gjatë tre viteve nuk tregon domosdoshmërisht se një LDL më i lartë nuk mund të sjellë pasoja pas pesë, dhjetë apo më shumë vitesh. Edhe autorët e studimit theksojnë nevojën për të kuptuar më mirë efektet afatgjata.
Rezultatet vlejnë vetëm për një grup të caktuar
Ky është edhe kufizimi më i rëndësishëm i studimit.
Rezultatet vlejnë për persona 75 vjeç ose më të moshuar që merrnin statina vetëm për parandalimin e një episodi të parë kardiovaskular dhe që nuk kishin histori infarkti, goditjeje në tru apo sëmundjeje aterosklerotike të diagnostikuar.
Ato nuk duhet të zbatohen te pacientët që kanë kaluar tashmë një infarkt apo goditje në tru, ose që kanë sëmundje të njohura kardiovaskulare.
Për më tepër, pjesëmarrësit u ndoqën vetëm për tre vjet, ndaj studimi nuk mund të japë një përgjigje përfundimtare mbi pasojat shumë afatgjata të ndërprerjes së trajtimit.
Studime të mëparshme kanë dhënë sinjale të ndryshme
Rezultatet e reja nuk përputhen plotësisht me disa studime vëzhguese të mëparshme.
Një studim francez i vitit 2019 te persona 75-vjeçarë që përdornin statina për parandalim primar gjeti se ndërprerja e trajtimit shoqërohej me një rritje prej rreth 33 për qind të rrezikut për shtrim në spital për një ngjarje kardiovaskulare.
Megjithatë, studimet vëzhguese nuk mund të eliminojnë plotësisht mundësinë që njerëzit të kenë ndërprerë barnat pikërisht sepse gjendja e tyre shëndetësore kishte ndryshuar. Studimi i ri, duke qenë i randomizuar, e redukton këtë lloj paragjykimi, por është më i vogël dhe ka një periudhë relativisht të shkurtër ndjekjeje.
Çfarë do të thotë kjo për personat që marrin statina?
Mesazhi i studimit nuk është se statinat “nuk nevojiten” pas moshës 75-vjeçare.
Përkundrazi, studiuesit përfunduan se rezultatet mbështesin një vendimmarrje të individualizuar për vazhdimin ose ndërprerjen e tyre te të moshuarit që i përdorin vetëm për parandalim primar.
Në këtë vendim duhet të merren parasysh rreziku individual kardiovaskular, sëmundjet e tjera, jetëgjatësia e pritshme, numri i barnave që përdor pacienti dhe preferencat personale.
Për personat që kanë kaluar më parë infarkt, goditje në tru apo kanë sëmundje kardiovaskulare të diagnostikuar, ky studim nuk jep arsye për ndërprerjen e statinave.
Prandaj, përfundimi më i rëndësishëm është i qartë: askush nuk duhet ta ndërpresë terapinë me statina vetëm mbi bazën e këtij studimi. Çdo ndryshim i trajtimit duhet bërë pas konsultimit dhe vlerësimit individual nga mjeku. /GazetaExpress/
